TOPTAN SATISLAR PAZARI: Önceden alicilari belirli olan yada olmayan,
belirli bir miktarin üzerindeki hisse senedi islemlerinin organize bir
piyasada gerçeklestirilmesini saglamak amaciyla kurulmustur.
TREND:
Bellirli bir zaman dilimi araliginda belli bir seyiri olusturan
degerlerde ortaya çikan sürekli artma ya da azalmalari ifade eder.
ULUSAL
PAZAR: Burada islem gören bütün sirketler, IMKB tarafindan önceden
belirlenmis kotasyon sartlarini tümüyle karsilayan sirketlerdir. Ulusal
pazardan seçilmis 100 sirkete ait hisse senetleri IMKB-100 Endeksini
olusturmaktadir.
ÜÇGEN: Teknik analizde hisse senedi fiyatinin
eristigi en yüksek fiyat ile en düsük fiyat arasindaki farkin önce
genisleyip sonra daraldigi grafiktir.
VADELI ISLEM SÖZLESMESI:
Sözlesmenin taraflarini belirlenen ileri bir tarihte üzerinde anlasilan
fiyattan standartlastirilmis miktardaki bir mali veya kiymeti alma veya
satma yükümlülügüne sokan sözlesmedir.
VALÖR: Kredi ya da mevduat için bankaca faizin isletilmeye baslandigi tarihe denir.
YATIRIM:
Belli bir getiri saglamak amaciyla, belirli vadelerde birikimlerin
yatirim araçlarina baglanmasidir.Yatirimci yaptigi yatirimin maliyetini
üstlenir. Bu onun riskidir. Eger yatirimci kendi öz fonlarini
kullanarak yatirim yapiyorsa, en azindan bu fonlarin maliyetini
karsilamasi gerekir. Yatirimci, elindeki bu fonlarla tahvil alis satisi
veya vadeli mevduat ile faiz geliri de saglayabilir. Faiz hadleri,
gelir seviyesi, borçlanabilme imkanlari ve yatirimcinin sahip oldugu
risk anlayisi, yatirimi etkileyen unsurlardandir.
YATIRIM
DANISMANLIGI: Müsterilere sermaye piyasasi araçlari ile bunlari ihraç
eden ortaklik ve kuruluslar, yönlendirici nitelikte yazili veya sözlü
yorum ve yatirim tavsiyelerinde bulunulmasi faaliyetidir.
YATIRIM
FONLARI: Halktan katilma belgeleri karsiligi toplanan paralarla belge
sahipleri hesabina, olusturulan portföyü isletmek amaciyla kurulan
malvarligidir.
YATIRIM ORTAKLIKLARI: Sermaye piyasasi araçlari
ile altin ve diger kiymetli madenler portföyü isletmek üzere anonim
ortaklik seklinde ve kayitli sermaye esasina göre kurulan sermaye
piyasasi kurumlaridir.
YENI SIRKETLER PAZARI: Yeni kurulmus
olmakla beraber, büyüme potansiyeli tasiyan sirketlerin hisse
senetlerinin borsada islem görmesi amaciyla kurulmustur.
YÜKSELEN
ÜÇGEN FORMASYONU: Fiyatlarin çikarken ayni seviyede direnç
olusturmasina karsilik düserken daha üst seviyede dip yapmasiyla olusan
sekildir. Fiyatlarin belirgin bir prim yapmadan önce olusturdugu
formasyondur. Formasyon hedefi ise formasyonun direnç seviyesi ile en
düsük fiyatli günü arasindaki farkin direnç seviyesine eklenmesiyle
bulunur.
YÜKSELEN TAKOZ: Büyük düsüslerden önce olusur. Yukari
dogru açisi olan bir üçgen görünümündedir. Takozun uçlarina dogru çikis
güç kaybeder. Hacim artisi olmaz,hacim daralir. Hacim yükselen fiyati
onaylamaz. Takozun yükselen destek çizgisi kirildiginda, düsüs takozun
boyunun üçte iksi kadar olur.
ZAMAN ÖNCELIGI: Hisse senetleri
piyasasinda, fiyat esitligi halinde sisteme zaman açisindan daha önce
kaydedilmis emirlerin öncelikli karsilanmasidir.
LIKIDITE RISKI: Sahip olunan kiymetin istenildiginde paraya
çevrilememesini, kiymetin cari piyasa degerinin altinda elden
çikrilmasini ifade eder.
LIKIT FON: Vadesine 90 günden az kalmis sermaye piyasasi arçlarindan olusan fonlardir.
MALI
ENDEKS: Mali sektörde yer alan sirketlerin hisse senetlerinin
fiyatlarindaki degismeler dikkate alinarak haesaplanan hisse senetleri
piyasasi endeksidir.
MANÜPLASYON: Piyasada canlilik yaratmak amaciyla suni olarak alim/satim yapmaktir.
MACD GÖSTERGESI: (The Moving Average Convergence / Divergence: hareketli ortalamalarin Uyumlulugu ve Uyumsuzlugu)
MACD’de
26 günlük hareketli ortalamadan 12 günlük hareketli ortalama çikarilir.
Daha sonra çikan farkin 9 günlük hareketli ortalamasi alinir.
MACD "al” komutunu kesisme yukari dogru oldugunda "sat” komutunun ise kesisme asagiya dogru oldugunda verir.
MENKUL
KIYMET: Ortaklik veya alacaklilik saglayan belli bir meblagi temsil
eden, yatirim araci olarak kulanilan dönemsel gelir getiren, misli
nitelikte seri halinde çikarilan, ibareleri ayni olan ve sartlari
kurulca belirlenen kiymetli evraktir.
MENKUL KIYMET IHRACI:
Sermaye piyasasi arçlarinin ihraççilar tarfindan çikarilip halka arz
edilerek veya halka arz edilmeksizin satisidir.
MENKUL KIYMET IRADI: Menkul ve gayri menkullerden elde edilen faiz, kira, rant gibi hasilati ifade etmektedir.
MERKEZ
BANKASI: Banknot ihraç eden, hükümetin para ve kredi politikasini
yürütmede yardimci olan, veznedarlik görevini üstlenmis, devletin
iktisadi ve mali danismanligini yapan bir kurumdur.
MEVDUAT:
Belirli dönem için geri ödemek kosuluyla belirli bir bedel karsiliginda
mevduat sahibi kisilerce bankalara tevdi edilen paradir.
MÜSTERI
BAZINDA SAKLAMA: 1995 yilindan itibaren borsa yatirimcilarinin borsa
üyeleri nezdindeki saklama hesaplarinin Takasbank nezdinde eslenerek
müsterinin kod ve sifresini kullanarak Takasbank nezdindeki bakiyesini
takip edebilmesini saglayan hizmettir.
MOMENTUM : Momentum
bugünkü fiyatin baz alinan önceki fiyata bölünmesi sonucu ve sonucun
100 etrafinda salinmasiyla olusur. Momentum baz alinan kendi agirlikli
ortalamasinin üzerine çiktiginda”al” komutu, düstügünde ise "sat”
komutu verir.
MÜSTERI EMRI: Borsa üyelerine müsterileri tarfindan verilen alim satim emirleridir.
NOMINAL DEGER: Hisse senedinin veya tahvilin sahip oldugu en küçük küpürün üzerinde yazili olan degerdir.
NORMAL EMIR: Küsüratsiz tam olarak 1 lot ve katlarindan olusan emirdir.(1 lot = 1.000 adet )
NOMINAL DEGER: Hisse senedi için pay senedinin üzerinde yazili olan fiyattir.
OPSIYON
SÖZLESMESI: Alan tarafa üzerine opsiyon yazilan mal veya kiymetin
gelecekte belirli bir tarihte belirlenen miktarda alma veya satma
hakkini saglayan sözlesmedir.
ÖDENMIS SERMAYE: Esas sermaye sistemine tabi ortakliklarda, ortaklarca taahhüt edilen sermayenin nakden ödenmis kismidir.
ÖZEL
EMIR: Yönetim kurulu tarafindan menkul kiymet bazinda belirlenen hisse
sayisini asan ve baska bir özel emir ile eslendiginde eksper onayi ile
gerçeklestirilen emirdir.
PARA PIYASASI: Kisa vadeli fon arz ve
talebinin karsilandigi piyasadir. Para Piyasasi Araçlari; para,
mevduat, kredi ve sosyal güvenlik fonlaridir.
PAY BASINA
TEMETTÜ: Bir dönemde ortaklara dagitilmasina karar verilen toplam kar
payinin o döneme ait hisse senedi sayisina bölünmesi ile bulunur.
PIYASA FIYATI: Bir menkul kiymetin piyasadaki arz ve talebe göre olusan fiyatidir.
PIYASA
RISKI: Yatirimcilarin beklentilerindeki degismelerden dolayi menkul
kiymetlerin fiyatlarinda degismelerin ortaya çikmasi ile zara
olusmasidir.
PLASMAN: Yapilmis olan bir yatirimin el degistirmesidir. Ekonomi için ek bir yatirim degil sadece yatirimcinin degismesidir.
PORTFÖY: Bir yatirimcinin sahip oldugu menkul kiymetlerin tümüne verilen addir.
PORTFÖY
YÖNETICILIGI: Sermaye piyasasi araçlarindan olusan portföylerin
müsterilerle yapilacak portföy yönetim sözlesmesi çerçevesinde vekil
sifatiyla yönetilmesidir.
PRICE OSCILLATOR : (Fiyat Göstergesi)
Fiyat göstergesi iki farkli hareketli ortalama arasindaki farki yüzdesel veya puansal olarak hesaplar.
Eger kisa dönemli hareketli ortalama uzun dönemli ortalamalarin üzerine çikarsa "al” komutu, altina düserse "sat” komutu olusur.
REPO:
Bir menkul kiymetin islem baslangiç valöründe satilip bitis valöründe
geri alinmasini ifade eder. Repo yapan taraf parayi kullanan taraftir.
RESMI
MÜZAYEDE PAZARI: Mahkemelerin, icra dairelerinin ve diger resmi
dairelerin borsada yapilmasini gerekli gördükleri hisse senedi
islemlerinin gerçeklestirildigi pazardir.
REZERV PARA: Uluslararasi mali kuruluslar ile hükümetlerin ellerinde bulundurduklari altin ve döviz’e verilen addir.
RÜÇHAN
HAKKI: Bedelli sermaye arttirimlarina mevcut ortaklarin öncelikle
katilma hakkidir. Sözkonusu hak hisse senedine bagli yeni pay alma
kuponlari karsiliginda ve ayrica hisse senedi ibrazina gerek
kalmaksizin yapilir.
RSI GÖSTERGESI : (Relative Strength Index : Relatif Güç Indeksi)
1. RSI çogunlukla 70 ile 30 arasinda hareket eder.
2. 70’in üzerinden asagi inerken "sat” komutu olusur.
3. 302’nin altindan yukari dogru çikarken "al” komutu olusur.
4.
Gösterge ile fiyat grafigi arasinda olusan agirliklarda aykirilik
pozitif ise fiyat yönünün devam edecegini, aykirilik negatif ise fiyat
yönünün degisecegini gösterir. Örnegin: Fiyat 7000 TL de iken gösterge
60 da olsun. Fiyat 8000’e çiktiginda göstergede çikiyorsa bu olumludur.
Ancak daha önce yapilan 8000 zirvesiyle ayni seviyeye gelindiginde
gösterge daha önceki zirvedeki seviyesinin altinda kalirsa bu
olumsuzdur. Fiyat göstergelerinin”sat” komutlari çalisabilir.
SAKLAMA: Takasi gerçeklestirilen menkul kiymetlerin organize olmus ve kabul görmüs kuruluslarca muhafaza edilmesidir.
SERMAYE: Üretimde kullanilan ve kendileri de üretilmis olan mallardir.
SERMAYE
ARTIRIMI: Bir sirketin esas sermayesine karsilik olan hisse
senetlerinin bedelleri ödendikten sonra genel kurul karari ile yeni
hisse senedi çikarilarak sirket sermayesinin arttirilmasidir.
SERMAYE
PIYASASI: Orta ve Uzun vadeli fon arz ve talebinin karsilastigi
piyasadir. Vade bir yildan fazla olmalidir. Sermaye Piyasasi
Araçlarindan baslicalari; hisse senedi, tahviller ve hazine
bonolaridir.
SERMAYE PIYASASI KURUMLARI: Araci kuruluslar
yatirim ortakliklari, yatirim fonlari ve sermaye piyasasinda faaliyet
göstermesine izin verilen diger kurumlardir.
SERMAYE PIYASASI KURULU: Sermaye Piyasasi Kanunu ile verilen görevleri yapmak üzere kurulmus tüzel kisilige ait kurumdur.
SERMAYE ARTTIRIMI: Yeni hisse senedi ihraç edilerek mevcut ödenmis yada çikarilmis sermayenin arttirilmasidir.
SINAI
ENDEKSI: Sadece sanayi sektöründe yer alan sirketlerin hisse
senetlerinin fiyatlarindaki degismeler dikkate alinarak hesaplanan
hisse senetleri piyasasi endeksidir.
SPEKÜLASYON: Bireyin
gelecekle ilgili beklentileri dogrultusunda fiyat ya da döviz kurundaki
degismelerden bir gelir elde etmek amaciyla yapilan islemdir.
STOK DEVIR HIZI: Stoklarin yil içinde kaç kez satislara dönüstügünü göstermektedir.
SWAP:
Faiz oranlari ile döviz kurlarindaki degismeler sonucunda ortaya çikan
riski en aza indirmek amaciyla gelistirilmis islemdir.
TABAN FIYAT: Hisse senetlerinin bir seans içerisinde görebilecegi en düsük degerdir.
TAHVIL VE BONO FONU: Portföyünün en az %51’inin devamli olarak borçlanma araçlarina yatirilmis fonlardir.
TAKAS:
Borsa üyelerinin sattiklari menkul kiymetleri takas merkezine teslim
etmeleri, aldiklari menkul kiymetleri de takas merkezinden almalari,
ödemelerini ve tahsilatlarini da burada gerçeklestirmelerini kapsar.
TAKOZ
FORMASYONU: Devam eden hareketde yorgunluk olustugunu belirtir.
Yükselen takoz ve düsen takoz olmak üzere iki çesit vardir.
TASARRUF: Gelirden tüketimin çikartilmasi ile elde edilir.
TASARRUF
MEVDUATI SIGORTA FONU: Tasarruf mevduati sahiplerini belirli bir tutara
kadar ilgili bankanin ödeme yetersizligi riskine karsin sigorta
etmektir.
TAVAN FIYAT: Hisse senetlerinin bir seans içerisinde görebilecegi en yüksek fiyattir.
TEKEL: Tek bir satici ve karsiliginda çok miktarda alici olan piyasadir.
TEKNIK
ANALIZ: Hisse senedi veya borsa endeksi fiyatinin ya da islem
miktarinda meydana gelen degismelerin genellikle grafiklerle
açiklanmasi ve gelecege yönelik trend belirleme aracidir.
TEMEL ANALIZ: Hisse senetlerinin gerçege en yakin fiyatlarini bulmaya yönelik bir yöntemdir.
TEMERRÜT:
Taahhütlerinin gerektirdigi ödeme veya menkul kiymet teslimatlarini
belirlenen süreler içinde gerçeklestirmeyen borsa üyesi, herhangi bir
ihbara gerek kalmaksizin temerrüde düsmüs sayilir.
TEMETTÜ: (KAR PAYI) Ortaklarin dönem içinde elde ettikleri kardan mevcut
ortaklarin pay alma hakkidir.
TEMETTÜ GETIRISI: Hisse senedinin yillik getirisidir.
TEMINAT
MEKTUPLARI: Alici ile satici arasindaki güvenin saglanmasi için bir
banka araciligina ihtiyaç duyulur. Bankalar borçluya kefil olarak bu
güveni saglar..
TERS REPO: Bir menkul kiymetin baslangiç
tarihinde alinip bitis tarihinde gersi satilmasi islemidir. Ters repo
yapan parayi kullandiran taraftir.
IKILI TEPE FORMASYONU: Hissenin belirili bir zaman araliginda ayni
tepeyi ikinci kez olusturduktan sonra fiyatin iki tepe arasinda olusan
çukur seviyeye kadar düsmesi halidir. Fiyatlarin büyük düsüsler
öncesinde olusturdugu formasyondur. Formasyon hedefi, tepedeki fiyattan
iki tepe arasinda olusan dipteki fiyatin çikarilmasi ve bu farkin
tekrar dip fiyattan çikarilmasiyla bulunur.
IKILI DIP
FORMASYONU: Hissenin belirli bir zaman araliginda ayni dip seviyeyi
ikinci kez olusturduktan sonra iki dip seviye arasinda olusan tepe
seviyenin asilmasi durumudur. Fiyatlarin büyük çikislar öncesinde
olusturdugu formasyondur. Formasyon hedefi, iki dip arasinda yapilan
tepe fiyattan dip seviyedeki fiyatin çikartilmasiyla ve bu farkin tepe
fiyata eklenmesiyle olusan degerdir.
IKINCIL PIYASA: Menkul
kiymetleri ihraçdan alanlar bunlari tekrar paraya çevirmek
istediklerinde islemlerin gerçeklestirildigi piyasalardir.
IMKB
TAKAS ve SAKLAMA BANKASI A.Ş: Sermaye piyasasinda faaliyet gösteren
banka ve araci kurumlara saklama ve takas hizmeti veren kurulustur.
INDIKATÖR:
Son fiyatin ve hacmin önceki fiyatlar ve hacimler ile mukayesesini
yaparak olusturulan kilavuz grafik ve /veya göstergedir.
ISLEM SAATLERI:
Pazarlar Seans Saatleri
Ulusal Pazar
Bolgesel Pazar
Yeni Şirketler Pazarı 09:30-12:00 (birinci seans)
14:00-16:30 (ikinci seans)
Gozalti Pazari 14:00-15:00
Birincil Piyasa 11:00-12:00
Resmi Muzayede Pazarı 11:00-12:00
Ruchan Hakki Kupon Pazari ilgili pazar saatlerinde
Toptan Satışlar Pazarı 11:00-12:00
ISLEM
HACMI: Her hisse senedi için gerçeklesen islemlerdeki hisse senedi
sayisi ile islem fiyatinin çarpilmasiyla elde edilen degerlerin
toplamidir. Tüm hisse senetlerinin islem hacimleri toplami, piyasanin
toplam hacmini olusturur.
ISLEM MIKTARI: Bir seansda yada belli bir dönemde alinip satilan menkul kiymet adedidir.
ITFA: Bir borcun ödenerek kapanmasidir.
KAÇIS
SEVIYESI: Önemli bir destek seviyesinin bir kaç kez test edilerek
belirginlesmesinden sonra, bu seviyenin altina düsülmesi durumunda
fiyatlarin bir alt seviyedeki destek seviyesine kadar düsebilecegi
kabul edilen seviyedir.
KAMBIYO: Madeni ve Kagit para seklindeki
tüm yabanci ülke paralari ve bu paralarla ödeme yapabilen her tür
hesap, belge, bono,poliçe, çek vb. parasal araçlarin tümüne kambiyo
denir.
KANUNI YEDEK AKÇE: Bankalar tarafindan bir emniyet fonu
olarak ve olasi zararlarini karsilamak amaciyla kardan ayrilan paya
denir.
KARMA FON: Hisse senetleri, borçlanma senetleri, altin ve
diger kiymetli madenlerin en az ikisinden olusan ve her birinin degeri
fon portföy degerinin %20’sinden az olmayan fonlardir.
KAPANIS FIYATI: Bir seansda borsa kaydina alinan en son islemin fiyatidir.
KAPITALIZASYON: Herhangi bir isletmenin birikmis yedek akçe ve karinin sermaye artiriminda kullanilmasina denir.
KAR: Toplam hasilattan toplam maliyetin düsmesi ile elde edilen degerdir.
KARA PARA: Yasal islerden eldeeilmemis veya vergisi ödenmemis paraya denir.
KISA DÖNEMLI GÖSTERGE: Fiyat degisimlerinde kisa bir zaman dilimini baz alarak hizli komutlar olusturan göstergedir.
KIYMETLI EVRAK: Kambiyo senetleridir. Kiymetli evrak olarak çek, bono, tahvil hisse senedi ve poliçe yi sayabiliriz.
KONSOLIDASYON:
Uluslararasi borç islemlerinde bankalarin ya da direkt olarak borçlu
olan ülkenin, vadesi gelen bir borcun daha uzun süreli bir vadeye
uzatilmasi islemidir.
KONVERTIBILITE: Bir ülkenin yerel parasinin serbest döviz piyasasinda diger yabanci paralara ve altina dönüsebilme özelligidir.
KOPUS
SEVIYESI: Önemli bir direnç seviyesinin bir kaç kez test edilerek
belirginlesmesinden sonra, bu seviyenin asilmasi halinde fiyatlarin bir
üst seviyedeki direnç seviyesine kadar çikabilecegi kabul edilen
seviyedir.
KREDI: Mali kurumlarca kisi ve kuruluslara verilen borç paraya denir.
KREDILI
MENKUL KIYMET ISLEMLERI: Bir araci kurulus nezdinde müsteri adina kredi
hesabi açilmasi kosuluyla müsteri ve araci kurulus arasinda yapilacak
sözlesme hükümleri çerçevesinde menkul kiymet alinmasidir.
KUPON: Tahvil ve hisse senetlerine ekli parça veya parçalardir.
KURTAJ: Borsa üyelerinin araci olarak yaptiklari her borsa islemi için müsterilerinden aldiklari komisyondur.
KÜSÜRAT
EMIR: 1 lotun içerdigi hisse senedi sayisindan daha az miktarlar için
verilmis emirlerdir. (lot alti emirler) Küsürat emirler fiyatsiz
girilir. Küsürat emirler ilgili hisse senedinin lot piyasasinda islem
gördügü en son fiyattan gerçeklesir.
LIMITLI EMIR: Emri veren
alicinin, islemin gerçeklesmesi için kabul ettigi en yüksek fiyati,
saticinin ise satmaya razi oldugu en düsük fiyati belli ettigi emir
tipidir.
LIKITIDE: Para piyasasinda islem gören para ve para niteliginde degisim ve deger ölçüsü araçlari için kullanilmaktadir.
LIKIDITE ORANI: Kisa vadede nakde dönüsebilecek dönen varliklarin, kisa vadeli borçlari karsilama gücünü gösterir.
FLAMA FORMASYONU: Bayrak formasyonuna benzer. Yapilan hizli primlerden
sonraki dinleme sirasinda fiyatlarin çok düsük bir açiyla asagiya veya
yukariya dogru hareket etmesidir. Formasyon hedefi, yapilan ilk
belirgin boyutunun düzeltme sirasinda yapilan dip seviyeye eklenmesiyle
bulunur.
FINANSAL KIRALAMA: Makine ve teçhizatin mülkiyet
hakkinin yasal olarak kiraya verende kalmasina ragmen, ekonomik açidan
kiralanan varlik üzerindeki kontrolü kiraciya devreden ve kiraciyi
varligin fiili sahibi haline getiren uzun süreli bir leasing türüdür.
FINANSAL RISK: Yatirim yapilan kiymeti ihraç eden sirketin mali yükümlülüklerini yerine getirememesi durumunda olusan risktir.
FIYAT GÖSTERGESI: Sadece fiyat degisimini baz alan inceleme sonucu ortaya al veya sat komutlari çikaran göstergedir.
FIYAT
MARJI: Bir hisse senedinin seans içinde önerilebilecek en düsük ve en
yüksek fiyat araligini olusturur. Fiyat marji her hisse için baz
fiyatin %10 alti ve üstü seklinde otomatik olarak hesaplanir. Rüçhan
hakki kupon pazarinda ise fiyat marji %25’dir.
FIYAT ÖNCELIGI:
Hisse senetleri piyasasinda, daha düsük fiyatli satim emirlerinin, daha
yüksek fiyatli satim emirlerinden; daha yüksek fiyatli alim
emirlerinin, daha düsük fiyatli alim emirlerinden önce karsilanmasini
ifade eder.
FIYAT ADIMI: Her hisse senedi fiyati için bir defada
gerçeklestirilebilecek en küçük fiyat degisimidir. Bu adimlar baz fiyat
araligina göre belirlenir.
FIYAT-KAZANÇ ORANI: Hisse senedi fiyatinin hisse basina kar rakamina oranidir.
FORMASYON: Fiyat grafiginin belirli bir dönem içinde çizdigi seklin bilinen bir geometrik sekile benzemesiyle olusur.
GARANTI
MEKTUBU: Bankalarin belirli bir isin yapilmasi , bir malin teslimi veya
bir borcun ödenmesini taahüt ederek, taahütlerine sadik kalacaklarini
ve borçlarini belirten vadede ödeyeceklerini gösteren belgedir.
GÖZALTI
PAZARI: Hisse senetleri Borsa'da islem gören sirketlerin hisse
senetleri islemleri ile ilgili olarak olagandisi durumlarda yada hisse
senetleri Borsa'da islem gören sirketler tarafindan kamuya aktarilacak
bilgilerin zamaninda, dogru olarak aktarilmadigi durumlarda, ilgili
sirketlerin sürekli denetim, gözetim ve sürekli kontrol altinda
tutulabilmesi için açilmistir.
GÜÇ GÖSTERGESI: Belirli bir
dönemdeki fiyat degisiminin baska bir döneme göre fiyat degisimini
karsilastirarak ortaya çikan farki analiz eden göstergedir.
HALKA
ARZ: Sermaye piyasasi araçlarinin satin alinmasi için her türlü yoldan
halka çagrida bulunulmasini, halkin bir anonim ortakliga katilmaya ve
kurucu olmaya davet edilmesini, hisse sentlerinin borsa da islem
görmesini ifade eder.
HAREKETLI ORTALAMA: Belirli bir dönem
araligindaki kapanis fiyatlarinin en son baz alinan fiyatin agirligi
daha yüksek, ilk baz alinan fiyatinin agirligi ise daha düsük olacak
sekilde hesaplanmasiyla olusturulan ortalamadir. Hareketli ortalama,
Basit ortalamaya göre daha hizli hareket eder.
HAZINE: Devletin tasarruflarini ve mali islemlerini idare eden kurumdur.
HAZINE
BONOSU: Hazine tarafindan vadesi 1 yildan kisa süreli olarak çikarilan
ve iskontolu olarak islem gören borçlanma senetleridir.
HISSE
SENEDI: Anonim ortaklilar tarafindan çikarilan ve anonim ortakligin
sermayesine belirli bir katilma payini temsil eden kiymetli evraktir.
HISSE
SENEDI ILE DEGISTIRILEBILIR TAHVIL: Önceden belirlenen bir zamanda
tahvilin hisse senedi ile degistirilmesini öngören tahvil türüdür.Böyle
bir tahvil ihracinin temelinde yeni kurulan bir anonim sirketin kolay
borçlanabilmesini saglamak yatar.
HISSEDAR: Bir anonim sirketin hisse senedine sahip olan sahistir.
HISSE SENEDI PIYASA FIYATI: Bir pay senedinin sermaye piyasasinda alinip satildigi fiyat, o pay senedinin piyasa fiyatidir.
HISSE SENEDI BORSA FIYATI: Hisse senedinin borsadaki arz ve talep kosullarina göre olusan fiyatidir.
HISSE SENEDI FONU: Portföyünün en az %51’ini devamli olarak hisse senetlerine yatirilmis fonlardir.
HISSE
SENEDI ENDEKSI: Hisse senedi piyasasinin genel bir göstergesi olan
endeks, kapsamindaki hisse senetlerinin fiyatlari ve halka açiklik
oranlari baz alinarak hesaplanir. Piyasa performansi hakkinda genel bir
bilgi verir.
IMF: (Uluslararasi Para Fonu ) Uluslararasi para
sistemi ile ilgili dogan gelisme ve sorunlar konusunda üyeler arasinda
dayanisma saglar, çok yanli bir uluslararasi ödeme sistemini
gelistirir, üye ülkelerin kisa dönemli kredi gereksinimlerini saglar,
üye ülkelerin dis ödemeler bilançosunda ortaya çikan dengesizliklerin
giderilmesine yardimci olur.
IÇERDEN ÖGRENENLERIN TICARETI:
Sermaye piyasasi araçlarinin degerini etkileyebilecek, henüz kamuya
açiklanmamis bilgileri kendisine veya üçüncü kisilere menfaat saglamak
amaciyla kullanarak sermaye piyasasinda islem yapanlar arasinda firsat
esitligini bozacak sekilde haksiz yarar saglamak veya bir zarari
bertaraf etmektir.
AÇIGA SATIS ISLEMLERI: Sahip olunmayan menkul kiymetlerin ödünç alinmak sureti ile satilmasidir.
ALACAK DEVIR HIZI: Ticari alacaklarin kaç kez satislara dönüstügünü göstermektedir.
AGIRLIKLI
ORTALAMA FIYAT: Her hisse senedi için, her seans öncesinde bir önceki
seans islemleri dikkate alinarak ayri bir agirlikli ortalama fiyat
olusturulur. Bu fiyat hesaplanirken degisik fiyattan ve miktarlardan
gerçeklesen ve fiyati tescil edilen normal emirler dikkate alinir. Bir
fiyatin tescil edilebilmesi için islemin lot olmasi ve gerçeklesmis
islemin özel emir seklinde olmamasi gerekir.
ALTIN VE DIGER KIYMETLI MADENLER FONU: Portföyününün en az %51’ini altin ve diger kiymetli madenlerin olusturdugu fonlardir.
ANONIM
SIRKET: Bir ünvana sahip en az 5 ortakça ana sözlesmesinde yazili
konularda faaliyette bulunmak üzere asgari 5 milyar TL sermaye ile
kurulmus olan ve esas sermayesi belli paylara bölünmüs olan sermaye
sirketleridir.
AVRUPA PARA BIRIMI: ECU Sepeti Topluluga üye on
ülkenin paralarinin sabit tutarlarinin toplamindan olusmaktadir. Bu
tutarlar her üyenin agirlik katsayisina göre belirlenmistir. Katsayilar
ülkenin GSMH’si, Topluluk içindeki ticaret hacmi ve kisa vadeli parasal
destekleme sistemi içindeki paylarina göre belirlenmistir.
AYI PIYASASI: Hisse senedi fiyatlarinda düsüs beklentilerinin oldugu piyasalardir.
BASIT FAIZ: Belli ve degismeyen bir sermaye üzerinden belli bir süre için hesaplanan faizdir.
BASIT
ORTALAMA: Belirli bir dönem araligindaki kapanis fiyatlarinin
toplanarak baz alinan gün sayisina bölünmesi sonucu olusturulan
ortalamadir.
BAYRAK: Hisse senedi borsasinda teknik analizde
kullanilan grafik sekillerinden biridir. Fiyatlarda görülen uzun bir
düsme yada yükselme sonrasi fiyatlarin istikrarli bir sekilde ve ayni
oranlarda önce düsüp sonra yükseldigi grafik seklini ifade eder.
BAZ
FIYAT: Bir hisse senedinin bir seans süresince islem görebilecegi en
alt ve en üst fiyat limitlerinin belirlenmesinde esas teskil eden
fiyattir. Bir hissenin bir önceki seansdaki Agirlikli Ortalama
Fiyatinin en yakin fiyat adimina yuvarlanmasi ile hesaplanir.
BEDELLI
SERMAYE ARTTIRIMI: Anonim ortakliklarin, artirdiklari sermaye karsiligi
çikardiklari hisse senetlerini ortaklarina belirli bir bedelle nakit
karsiligi dagitmalarina denir.
BILESIK
FAIZ: Herhangi bir sermayeye verilen faize de faiz verilmesidir. Yani
belirli bir dönem sonundaki faiz arti ilk sermaye toplamina tekrar faiz
islemi uygulanmasi islemidir. Bilesik faiz ticari bankalarin mevduat ve
kredi islemlerine uyguladiklari bir yöntemdir.
BIRINCIL PIYASA:
Hisse senetlerini halka arz eden sirketler ile tasarruf sahiplerinin
dogrudan dogruya karsilastiklari piyasadir.
BLUE CHIPS:
Borsalarda büyük firmalara ait ve yillar itibariyle istikrarli bir
seyir izleyen menkul kiymetlere verilen isimdir. Bunlar genelde
taninmis firmalarin kagitlarindan olusur. Yatirimci gözüyle bunlara
güven tamdir. Bundan dolayi da fiyatlari nispeten yüksektir.
BORSA
DISI PIYASA: Londra ve NewYork borsalari gibi, kabul edilen hisse
senedi borsalarinin yetkileri disinda hisse senetleri alim ve satimin
yapildigi piyasadir.
Türkiye’de de borsa disi piyasa lot alti ve
küsuratli islemlerle sinirlidir. Bu islemler IMKB tarafindan 1990’dan
itibaren denetim altina almistir.
BORSA EMIRLERI: Müsteri
emirleri, üye temsilcileri tarafindan seans içinde borsa bilgisayar
sistemine aktarildiginda borsa emrine dönüsür.
BÖLGESEL PAZAR:
Ülkenin çesitli bölgelerinde faaliyet gösteren küçük ve orta ölçekli
hisse senetlerinin güvenli bir ortamda islem görmesini saglamak
amaciyla kurulmustur. Ayni zamanda Ulusal pazar için geçerli kotasyon
sartlarini saglayamayan sirketler de burada islem görür.
BRÜT KAR MARJI: Isletmenin satislarinin brüt karliligini göstermektedir.
CARI
ORAN: Firmanin kisa sürede borç ödeme gücünü gösteren orandir. Oranin
büyümesi firmanin cari borç ödeme gücünün yükseldigi anlamina gelir.
CARI FAIZ ORANI: Piyasada fon arz ve talebinin karsilanmasi sonucu olusan faiz oranidir.
ÇAPRAZ KUR: Iki yabanci para biriminin bir baska ülkedeki degerlerini göstermek için kullanilan terimdir.
CCI GÖSTEGESI: (Commodity Channel Index: Mal Kanal Indeksi)
"CCI” hissenin kapany? fiyaty ile verilen periyod için önceki a?yrlykly ortalamalary mukayese eder.
CCI
normal sartlarda + , - 100 arasinda hareket eder. Bazen + 100’ün
üzerine çikar ve bu duruma (over-bought) asiri alinmislik denir. Bazen
de – 100’ün altina düser ve bu duruma (over-sad) asiri satilmislik
denir. Bu durumda CCI – 100 çizgisinin üzerine çiktiginda "al”komutu ve
+ 100 çizgisinin altina düstügünde "sat” komutu verir.
ÇIKARILMIS SERMAYE: Kayitli sermaye sistemine tabi ortakliklarin satisi yapilmis hisse senetlerini temsil eden sermayeleridir.
DEFLASYON: Bir ekonomide toplam arzin, toplam talebi asmasi durumudur.
DESTEK SEVIYESI: Fiyatlarin düserken yogun alimlar ile karsilastigi ve daha asagiya düsmekte zorlandigi seviyedir.
DEVLET TAHVILI: Maliye Bakanligi tarafindan itibari kiymetleri esit ve ibareleri ayni olmak üzere çikartilan borç senetleridir.
DIRENÇ
NOKTASI: Borsada, belli bir süreç içinde sürekli bir fiyat artisinin
yogun satislar sonucu durduruldugu fiyat seviyesini ifade eder.
DÖVIZ: Ulusal para disindaki tüm yabanci paralar ve bu para cinsinden deger tasiyan menkul degerlere verilen isimdir.
DÖVIZ KURU: Bir ülkenin ulusal parasinin yabanci ülkelerin parasi cinsinden degeridir.
DÖVIZ
TEVDIAT HESABI: Yurtiçi ve yurtdisinda yerlesik kisilerin, ticari
bankalarda açmis olduklari yabanci para cinsinden mevduata verilen
isimdir.
DÜNYA BANKASI: Dünya Bankasi yada Uluslararasi Imar ve
Kalkinma Bankasi’nin temel amaci, üye ülkelerin gelismesine yardimci
olacak mali kaynaklari saglamaktir.
DÜSEN ÜÇGEN FORMASYONU:
Fiyatlarin düserken ayni seviyede destek olusturmasina karsilik
çikarken daha düsük seviyede tepe yapmasiyla olusan sekildir.
Fiyatlarin belirgin bir deger kaybetmeden önce olusturdugu
formasyondur. Formasyonun düsüs hedefi, formasyonun destek seviyesi ile
en yüksek direnç seviyesi arasindaki farkin destek seviyesinden
çikarilmasiyla bulunur.
DÜSEN TAKOZ FORMASYONU: Büyük
çikislardan önce olusur. Yukari dogru açisi olan bir üçgen
görünümündedir. Takozun uçlarina dogru düsüsün siddetinde azalma olur.
Hacim azalmasi çok belirgin hale gelir. Takozun düsen direnç çizgisi
kirildiginda, çikis takozun boyunun üçte ikisi kadar olur.
EFEKTIF: Merkez Bankasi’nca alim ve satimi yapilan ve Türk lirasi olarak kurlari belirlenen yabanci ülkelere ait kagit paradir.
ELLIOTT DALGA ANALIZI: Çikan dalgalari ve düsen dalgalari kendi içinde gruplara ayirarak inceleyen analiz sistemidir.
EMIRLERDE GEÇERLILIK SÜRESI: Borsa emirlerinin geçerlilik süresi bir tam gün (2 seans) olarak belirlenmistir.
EMISYON: Merkez Bankalarinca piyasaya banknot sunulmasidir.
ENFLASYON RISKI: Yatirimci tarafindan arzulanmayan bir reel getiri oraninin gerçeklesme olasiligini ifade eder.
EVALÜASYON:
Bankalarin kayitlarinda sabit kur üzerinden geçirilen dövizlerin her ay
sonunda geçerli cari kura göre düzenlenmesine denir.
FACTORING:
Alacak hakkinin bir baska kurulusa devri sonucunda likit fon saglayan
bir mali islemdir. Ülkemizde de hizla yayginlasan bir finansman
yöntemidir.
FAIZ: Ödünç alinan belirli bir fonun kullanma bedelidir.
FAIZ
ORANI RISKI: Yatirim yapilan kiymetin fiyatinin piyasadaki faiz
oranlarindan olumsuz olarak etkilenmesi durumunda olusan risktir.
Geçenlerde büyük bir kitap evinde görevliye Cemal Gürsel ile ilgili kitap
aradıgımı
söylediğimde, "Bu adam ne tür yazılar yazar" cevabını almak, beni
üzmüş ve hiçbir şey
söylemeden dışarı çıkmıştım. Böyle bir ortamda doğaldır ki Nuri Demirağ ismi
endüstri
tarihçilerinin dışında kimse tarafından bilinmemektedir. Oysa, Genç
Cumhuriyetin önemli bir
işadamlarından ve sanayicilerindendir. Hatta bir zamanlar Vehbi Koç gibi
zengin olmak
cümlelerinin sarf edilmesi gibi, o dönemde. de kız çocuklarına "Demirağ gibi
bir aileye
gelin gidesin" temennilerinde bulunulurmuş.
Denilebilir ki, nice zengin işadamları geldi geçti, doğru. Fakat Nuri
Demirağ; azmi, sabrı,
çalışkanlıgı, dürüstlüğü, vizyonu, müteşebbisliği ile bugün ideal diye
vasıflandırılan
yöneticilerde/patronlarda bulunması gereken özelliklere sahip bir isim.
1884 yılında Sivas Divriği'de dünyaya gelmiş. 1910'larda Beyoğlu varidat
müdürü iken 1919
yılında memuriyetten aynlmıştır. Bütün sermayesi olan 56 sarı lira ya da 252
kagıt lira, o
zamanki şartlarda da küçük bir sermaye sayılırdı. İstanbul'un işgal altında
olduğu bir
dönemde, sıkıntının ve yokluğun acısıın gidermenin; üretmek olduğunu
düşünür. Ve cebindeki
bu parayla sigara kagıdı ticaretine başlar. O zamana kadar sigara kagıdının
tekelini elinde
tutan Rumlar ve Ermeniler'di". Mühürzade Mehmet Nuri'nin "Türk Zaferi" adını
verdiği siga
kağıdı, hem insanlara ümit vaat eden bir girişim olmuş hem de kendisine çok
iyi para
kazandınmştır. Elindeki sermaye ile büyük işlere atılacak derecede kendisini
kuvvetli
görünce, yeni bir karar verir ve der ki (maddi ve manevi varlığımı memleket
işlerine
hasredeceğim.
"Uçakların fabrikasını yapmaya talibirm"
Bu arada Cumhuriyet ilan edilmiştir. Demiryolu yapımındaki yabancı tekelini
kırmak, hem de
paramn yurt içinde kalması saglamak isteyen yönetimin ihtiyacı ile Mehmet
Nuri'nin hayalleri
örtüşmektedir.
Bugün bile, o zamanki yatırıma ulaşamamış olan demiryolu ihalelerine katıldı
ve yıllarca en
çok indirimi yaparak en fazla demiryolu döşeyen işadamı oldu. Bu nedenledir
ki soy ismi
bjzzat Atatürk tqrafından "Demirag" olarak verildi. Demiryolunda ciddi
başarılar kazandı.
O yıllarda devlet bütçesi 200 milyon liradır. Milletin himmetine müracaat
edilerek, devrin
zenginlerinden para toplanarak uçak alınmak istenir. Nuri Demirag'dan da bu
amaç için para
istenir. Nuri Bey "Siz ne diyorsunuz? Benden bu millet için bir şey
istiyorsanız, en
mükemmelini istemelisiniz. Madem ki bir millet, tayyaresiz yaşayamaz, öyle
ise bu yaşama
vasıtasım başkalarının lütfundan beklememeliyiz. Ben bu uçakların fabrikasım
yapmaya
talibim" der ve hazırlıkİara 'başlar.
1930'lu yılların ortalarında tamamen kendi imkanlarıyla bir prototip uçak
yapar. Gerekli
destegi görmez.Ancakü mitsizlige düşmeyen Demirag, Beşiktaş'ta bir uçak
fabrikası
kurar.Devletin,THK'nin ihtiyacı olan 24 adet egitim uçagı ve 60 planör
ihalesini alarak
hızla çalışmaya başlar. 1936 yılında "NUD 36" ismiyle 12 adet THK siparişini
Iiazır hale
getirir.
Ancak uçakları test eden heyet, Nuri Demirağ'ın uçaklarının reddedilmesine
karar verir.
Karara itiraz eder ve mahkemelik olurlar. İki ayn bilirkişi raporlarının
olumlu olmasına
ragmen THK, uçakları almamakta direnir ve Ankara Ticaret Mahkemesi,
Demirag'ın aleyhine
karar verir. Atatürk hayatta degildir ve Türkiye'nin tek siyasi otoritesi,
Milli Şef İsmet
İnönü'dür.
Dünya savaşının gölgesinde, savunma sanayi gibi çok önemli bir alanda
böylesine güzel bir
teşebbüsün neticesiz kalması, hatta reddedilmesinin altındaki sebepleri
araştırmak,
tarihçilerin işidir. Bütün çalışmaları ve yatırımları boşa giden Demirağ
yılmadan uçaklarını
kendi okulunda kurdugu yatılı okulda kullanır. Çogu memleketi Divrlgi'den.olmak
üzere, çok
sayıda ögrenciye pilotluk egitimi verir. Bu ögrencilerin bütün masraflarını
karşıladıgı
gibi, ayda 150'şer lira da burs verir. Yeşilköy'deki bu okulun adı "Gök
Okulu" idi.
Kuruldugundan kısa bir süre sonra her biri degerli birerpilot olaıi 9
kişimezun olmuştur.
Bu pilotları ise daha sonra yüzlerce genç pilot izlemiştir. "Gök Okulu" tam
anlamıyla bir
pilot okulu niteligi kazanmıştı.
Demİrağ'dan ilklerr
Ne gariptir ki THK'nın almadıgı bu uçaklar senelerce uçar ve bir tek kaza
dahi olmaz. Milli
endüstriye o kadar önem verir ki "Milli Kalkınma Partisi"ni kurar. Ancak,
başarılı olamaz
Birçok ilke imza atan bu cumhuriyet döneminin ilk müteşebbisi bugün içinde
bu1undugumuz
sıkıntıdan çıkmak ve özgüven eksikligimizi gidermek için önemli bir isimdir.
ilk kez, bogaz köprüsü düşüctesi ortaya atarak 'yap-işlet-devret' modelini
önermiştir. İlk
paraşüt imalatım, prefabrik ev imalatını gerçekleştirmiştir. Yabancıların
cirit attıgı
çimento tekelinin kırılmasını saglamış, 1000 km'den fazla demiryolu
döşemiştir. İzmit'teki
selüloz fabrikasını kurmuş, 1942'de Keban'a baraj yapılması düşüncesini
ortaya atmıştır.
Hayatım kısaca özetledigim Nuri Demirag, öze11ik1e uçak endüstrisini
ülkemizde geliştirmek sevdasında olmuş bu gayreti desteklendigi takdirde
ülkemizin kısa zamanda çok . iyi bir konumda. olacagını hep vurgulamıştır.
İsmet İnönü'ye mektup
Ancak, mahkeme kararıyla engellenmesi sonucunda, birçok makama mektuplar
yazarak yardım istemiştir. Mareşal Fevzi Çakmak, çalışmalarını
takdirle karşılamıştır. Fakat bir türlü ülke gelecegi için hayati öneme
sahip uçak sanayiinin gelişmesine yönelik olarak kimseden destek
göremez.. Son çare olarak Cumhurbaşkanı ısmet ınönü'ye şu mektubu yazar;
".....göklerine hakim olamayan milletlerin yerlerde sürünecegine, daha
dogrusu yerin dibinde çürüyecegine inandıgım.için 3,5 sene evvel bütün
personel ve araç gereci öz kaynagımızdan olmak üzere, memleketin
ihtiyaçlarına tamamen cevap verecek büyük bir uçak endüstrisi kurmak
istedim. Ve bu düşüncemi Mareşal Fevzi Çakmak'a arz ettim ... beni
büyük bir aşkla tebrik etti. Bunun üzerine dünyarım en mükemmel tayyare ve
teferruatını yapan memleketlere mütehassıslarım1a birçok kereler seyahat
ettim. Tetkikat yaptım, yaptırttım. Ecnebi memleketlerde müteaddit kıymetli
Türk gençleri ve işçileri okuttum, yetiştirdim ve yetiştirmekteyim.
Fabrikarımı sanat mekteplerinden yetişen en kıymetli Türk işçileriyle, en
yeni ve modern makinelerle tezyin ederek buna müteallik muhtelif sanati
şubelerinde kurslar açmak, bilgilerini ameli, nazari genişletmek suretiyle
de elemanlar hazırladım.
Beşiktaş'ta kurdugum tayyare atölyesiyle Yeşilköy'de yapmakta oldu&Um modern
uçu~ meydanı, tamir atölyesi ve hangaraait plan-planlar ve bu maksatla satın
alınan 1500 dönümlük arazi ve maden taharri ruhsatnamesi ve su
kuvvetlerinden elektrik istihsali için degirmen ve baraj mahalli krokileri
ve bu maksada hizmet emeliyle yaptırdıgım 250 mevcutlu'orta mektebe ait
fotograflardan bir takımları ektedir.
Geçenlerde Beşiktaş'taki atölyemin senevi imalat kabiliyetinin tayini
istendi. 300 mektep
veya 150 antrenman yahut 50 avcı tayyaresi yapılabilecegi cevaben
bildirildi. Zaman zaman
takdirler ve teşekkürlerle maddi ve manevi yardımlar yapılacagı ve
siparişler verilecegi
Hava Kuvvetleri'nden tahriren ve şifahen bildirildi. Şimdiye kadar asarı
fiiliyesi
görülemedi. Bu babtaki emirlerin ve takdirnamelerin suretleri ektedir. Hava
Kuvvetleri'nin
bir çok yüksek tayyare mühendislerinden mürekkep teknik komisyonu tarafından
ilk Türk tipi
olarak belirttiğim bu tayyareye ait sandıklar dolusu yüzlerce aerodinamik ve
statik
resimleri ve hesapları mezkur komisyonca aylarca tetkik ve performans
tecrübeleri yapılarak
mükemmel, normal mektep tayyaresi olduğundan Hava Kurumu'na teblig ve uçuş
müsaadesini verdigi halde Türk Kuşu, memlekette yegane salahiyettir bu
fen komisyonun kararını dinlemeyerek tayyareleri kabulden imtina etmekte ve
kaza hadisesi yüzünden vukua gelen teahhuru nazari itibara almayarak
tayyare1eri almamakta ısrar ve teminat mektubu muhteviyatı olan 14,000
liranın, zapt ve avans verdikleri 40,000 lirayı istirdat etmişlerdir.
"30 sene erken gelmişim"
İşçilerim ve fabrika personelleri işsiz kalmıştır. Esasen şimdiye kadar tam
ve kamil bir
mesaj sahası da bulamamışlardır. Bu müessese memleket müdafaası için faydalı
bulunu yorsa,
derhal sipariş verilerek yaşatılmasının temini ricasını havi Mareşal
Hazretleri'ne çekilen
ve şimdiye kadar cevabı alınamayan telgraf sureti ilişiktedir. Bu ugurda
şimdiye kadar
harcanan 1,5 milyon lira ile hoş karakterim buna müsait degil ya-farzı muhal
15-20 adet han,
apartman yaptım, senede 150-200 bin lira kira alarak istedigim yerde gezer,
tozardım.
Hülasa, Türk'e ecdadından miras ve dünyaya numuneyi imtisal olmuş olan
sipahiligin,
süvariligin, serden geçtiligin bugünkü şekli de tayyareciliktir.
Gece gündüz, kış yaz, yagmur, çamur, kar, bora, fırtına manialarını bertaraf
edecek, vatanın
her bucagında şimdilik en az 60-70 yerinde modern uçuş meydanları ve
yanıbaşında tamir
atölyeleri, hangadarı, müteaddit sınıf ve derecelerde mektepleri ve birkaç
yerde tayyare ve
motor fabrikaları yaparak havacılığımıza yüzlerce, binlerce, onbinlerce,ihtiyat
yapıcı,
uçucu Yaratıcı elemanlar ve vesait yetiştirmek iktidarındayız. .
Tayyare süradidir. Mütemadiyen de süratleniyor. Havacılık işlerinin bu
sürate ayarlanması
için hepsi aynı rütbede ayrı ayrı noktai nazar taşayan hava komutanlarının
başlarına tepeden
tırnaga, başından sonuna kadar mesuliyeti nefsinde toplayan "üzerine toz
kondurulmamış"
yırtıcı yaratıcı bir şahsiyerin (her memlekette oldugu gibi) bu mühim ve
hayati işin başına
geçirilmesi suretiyle tevsiini ve mahdut çerçeve dahilinde bırakılmamasını,
vatanın yegane
kurtarıcısı siz aziz büyük milli şefimden yalvararak . kemali hürmetle arz
ve niyaz ederim."
Nuri Demirag, birçok kere İsmetı İnönü'ye buna benzer mektuplarla -
başvuruda bulunmuş
olmasına ragmen olumlu bir cevap alamaz.
1957 yılında ölümünden kısa bir süre önce kızı Mefkure Azak'a şunları lı
söyler; "30 sene
erken gelmişim kızım; 30 sene sonra gelseydim, bütün projelerimi yerine
getirebilirdim..." i
Düşünüyörum da, Nuri Demirag, uçak sanayiinde destek görse idi, Türkiye
ekonomisi,
globalleşme sürecinin neresinde olurdu? .