HOŞ GELDİNİZ!

Türkiye Bayrağı	Türkiye Arması

Yurtta Sulh, Cihanda Sulh Mustafa Kemal Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu

Kısayol: P:TR VP:TRP

Türkiye, resmî adıyla Türkiye Cumhuriyeti, Kuzey yarımkürede, Avrupa ve Asya kıtalarının kesişme noktasında bulunan bir ülke. Ülke topraklarının büyük bir bölümü Anadolu yarımadasında, kalanı ise Balkan Yarımadası'nın uzantısı olan Trakya'da bulunur. Ülkenin üç yanı Akdeniz, Karadeniz ve bu iki denizi birbirine bağlayan Boğazlar ile Marmara Denizi ve Ege Denizi ile çevrilidir. Komşuları Yunanistan, Bulgaristan, Gürcistan, Ermenistan, İran, Irak ve Suriye'dir.

Çağdaş Türkiye, Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı sonunda yıkılmasından sonra, imparatorluğun Türk nüfus çoğunluğuna sahip toprakları üzerinde kurulmuştur. 1923 yılında Cumhuriyeti kuran Mustafa Kemal Atatürk, çağdaş Türk devletinin kurucusu olarak kabul edilir.

Birleşmiş Milletler, NATO, Avrupa Konseyi Türkiye'nin üye olduğu uluslararası örgütlerdendir. 3 Ekim 2005 tarihinden itibaren Avrupa Birliği'ne tam üyelik için müzakerelere başlanmıştır.

Türkiye'nin nüfusu 73 milyonu aşmış, kişi başına milli geliri de 9000 Amerikan Dolarına yaklaşmıştır.^[1]

 

 

HOŞ GELDİNİZ! WELCOME!

Flag of Turkey	Coat of arms of Turkey

Yurtta Sulh, Cihanda Sulh “Peace at home, peace in the world” Mustafa Kemal Atatürk, founder of the Republic of Turkey

Shortcuts: P:TR WP:TRP

Turkey (Turkish: Türkiye), officially the Republic of Turkiye (Türkiye Cumhuriyeti (help·info)), is a Eurasian country that stretches across the Anatolian peninsula in southwestern Asia and the Balkan region of southeastern Europe. Turkey borders eight countries: Bulgaria to the northwest, Greece to the west, Georgia to the northeast, Armenia, Iran and the Nakhichevan exclave of Azerbaijan to the east, and Iraq and Syria to the southeast. In addition, it borders the Black Sea to the north, the Aegean Sea to the west, and the Mediterranean Sea to the south. Turkey also contains the Sea of Marmara that is used by geographers to mark the border between Europe and Asia, thus making the country transcontinental.

The region comprising modern Turkey has seen the birth of major civilisations including the Byzantine and Ottoman Empires. Owing to its strategic location at the intersect of two continents, Turkey's culture is a unique blend of Eastern and Western tradition, often described as a bridge between the two civilisations.

 

 

 

European Union

The European Union (EU) is a political and economic union of twenty-seven member states with supranational and intergovernmental features, primarily located in Europe. It traces its origins to the European Economic Community (EEC) formed in 1957 by the Treaty of Rome between six European countries. Since then the EU has grown in size through the accession of new member states and has increased its powers by the addition of new policy areas to its remit. In 1993, the Maastricht Treaty established the current legal framework.

The EU creates a single market by a system of laws which apply in all member states, guaranteeing the freedom of movement of people, goods, services and capital.

It maintains a common trade policy, agricultural and fisheries policies, and a regional development policy. In 1999 the EU introduced a common currency, the euro, which has been adopted by fifteen member states. It has also developed a role in foreign policy, and in justice and home affairs. Passport control between many member states has been abolished under the Schengen Agreement.

With almost 500 million citizens the EU generates an estimated 31% share of the world's nominal GDP (€11.45 trillion or US$15.8 trillion) in 2007. It represents its members in the WTO and observes at G8 summits and at the UN. Twenty-one EU countries are members of NATO. Important institutions of the EU include the European Commission, the European Parliament, the Council of the European Union, the European Council, the European Court of Justice and the European Central Bank. EU citizens elect the Parliament every five years.

 

 

 

 

Democracy
This series is part of the Politics and the Forms of government series
Democracy History Varieties List of types
Anticipatory democracy Athenian democracy Christian democracy Consensus democracy Constitutional democracy Liberal democracy Deliberative democracy Demarchy Direct democracy Grassroots democracy Illiberal democracy Islamic democracy Messianic democracy Non-partisan democracy Participatory democracy Religious democracy Representative democracy Liberal democracy Republican democracy Social democracy Soviet democracy Totalitarian democracy

 

http://tr.wikipedia.org/wiki/Demokrasi

 

Demokrasi

Demokrasi Demokrasi çeşitlerinin listesi

Atina demokrasisi Çoğulcu demokrasi Çoğunlukçu demokrasi Doğrudan demokrasi Liberal demokrasi Marksist demokrasi Oydaşmacı demokrasi Parlamenter demokrasi Plebisitçi demokrasi Sosyal demokrasi Temsili demokrasi Demarşi

 

 

http://en.wikipedia.org/wiki/Magna_Carta

 

 

Preamble:

John, by the grace of God, king of England, lord of Ireland, duke of Normandy and Aquitaine, and count of Anjou, to the archbishop, bishops, abbots, earls, barons, justiciaries, foresters, sheriffs, stewards, servants, and to all his bailiffs and liege subjects, greetings. Know that, having regard to God and for the salvation of our soul, and those of all our ancestors and heirs, and unto the honor of God and the advancement of his holy Church and for the rectifying of our realm, we have granted as underwritten by advice of our venerable fathers, Stephen, archbishop of Canterbury, primate of all England and cardinal of the holy Roman Church, Henry, archbishop of Dublin, William of London, Peter of Winchester, Jocelyn of Bath and Glastonbury, Hugh of Lincoln, Walter of Worcester, William of Coventry, Benedict of Rochester, bishops; of Master Pandulf, subdeacon and member of the household of our lord the Pope, of brother Aymeric (master of the Knights of the Temple in England), and of the illustrious men William Marshal, earl of Pembroke, William, earl of Salisbury, William, earl of Warenne, William, earl of Arundel, Alan of Galloway (constable of Scotland), Waren Fitz Gerold, Peter Fitz Herbert, Hubert De Burgh (seneschal of Poitou), Hugh de Neville, Matthew Fitz Herbert, Thomas Basset, Alan Basset, Philip d'Aubigny, Robert of Roppesley, John Marshal, John Fitz Hugh, and others, our liegemen.

1. In the first place we have granted to God, and by this our present charter confirmed for us and our heirs forever that the English Church shall be free, and shall have her rights entire, and her liberties inviolate; and we will that it be thus observed; which is apparent from this that the freedom of elections, which is reckoned most important and very essential to the English Church, we, of our pure and unconstrained will, did grant, and did by our charter confirm and did obtain the ratification of the same from our lord, Pope Innocent III, before the quarrel arose between us and our barons: and this we will observe, and our will is that it be observed in good faith by our heirs forever. We have also granted to all freemen of our kingdom, for us and our heirs forever, all the underwritten liberties, to be had and held by them and their heirs, of us and our heirs forever.

2. If any of our earls or barons, or others holding of us in chief by military service shall have died, and at the time of his death his heir shall be full of age and owe "relief", he shall have his inheritance by the old relief, to wit, the heir or heirs of an earl, for the whole baroncy of an earl by L100; the heir or heirs of a baron, L100 for a whole barony; the heir or heirs of a knight, 100s, at most, and whoever owes less let him give less, according to the ancient custom of fees.

3. If, however, the heir of any one of the aforesaid has been under age and in wardship, let him have his inheritance without relief and without fine when he comes of age.

4. The guardian of the land of an heir who is thus under age, shall take from the land of the heir nothing but reasonable produce, reasonable customs, and reasonable services, and that without destruction or waste of men or goods; and if we have committed the wardship of the lands of any such minor to the sheriff, or to any other who is responsible to us for its issues, and he has made destruction or waster of what he holds in wardship, we will take of him amends, and the land shall be committed to two lawful and discreet men of that fee, who shall be responsible for the issues to us or to him to whom we shall assign them; and if we have given or sold the wardship of any such land to anyone and he has therein made destruction or waste, he shall lose that wardship, and it shall be transferred to two lawful and discreet men of that fief, who shall be responsible to us in like manner as aforesaid.

5. The guardian, moreover, so long as he has the wardship of the land, shall keep up the houses, parks, fishponds, stanks, mills, and other things pertaining to the land, out of the issues of the same land; and he shall restore to the heir, when he has come to full age, all his land, stocked with ploughs and wainage, according as the season of husbandry shall require, and the issues of the land can reasonable bear.

6. Heirs shall be married without disparagement, yet so that before the marriage takes place the nearest in blood to that heir shall have notice.

7. A widow, after the death of her husband, shall forthwith and without difficulty have her marriage portion and inheritance; nor shall she give anything for her dower, or for her marriage portion, or for the inheritance which her husband and she held on the day of the death of that husband; and she may remain in the house of her husband for forty days after his death, within which time her dower shall be assigned to her.

8. No widow shall be compelled to marry, so long as she prefers to live without a husband; provided always that she gives security not to marry without our consent, if she holds of us, or without the consent of the lord of whom she holds, if she holds of another.

9. Neither we nor our bailiffs will seize any land or rent for any debt, as long as the chattels of the debtor are sufficient to repay the debt; nor shall the sureties of the debtor be distrained so long as the principal debtor is able to satisfy the debt; and if the principal debtor shall fail to pay the debt, having nothing wherewith to pay it, then the sureties shall answer for the debt; and let them have the lands and rents of the debtor, if they desire them, until they are indemnified for the debt which they have paid for him, unless the principal debtor can show proof that he is discharged thereof as against the said sureties.

10. If one who has borrowed from the Jews any sum, great or small, die before that loan be repaid, the debt shall not bear interest while the heir is under age, of whomsoever he may hold; and if the debt fall into our hands, we will not take anything except the principal sum contained in the bond.

11. And if anyone die indebted to the Jews, his wife shall have her dower and pay nothing of that debt; and if any children of the deceased are left under age, necessaries shall be provided for them in keeping with the holding of the deceased; and out of the residue the debt shall be paid, reserving, however, service due to feudal lords; in like manner let it be done touching debts due to others than Jews.

12. No scutage not aid shall be imposed on our kingdom, unless by common counsel of our kingdom, except for ransoming our person, for making our eldest son a knight, and for once marrying our eldest daughter; and for these there shall not be levied more than a reasonable aid. In like manner it shall be done concerning aids from the city of London.

13. And the city of London shall have all it ancient liberties and free customs, as well by land as by water; furthermore, we decree and grant that all other cities, boroughs, towns, and ports shall have all their liberties and free customs.

14. And for obtaining the common counsel of the kingdom anent the assessing of an aid (except in the three cases aforesaid) or of a scutage, we will cause to be summoned the archbishops, bishops, abbots, earls, and greater barons, severally by our letters; and we will moveover cause to be summoned generally, through our sheriffs and bailiffs, and others who hold of us in chief, for a fixed date, namely, after the expiry of at least forty days, and at a fixed place; and in all letters of such summons we will specify the reason of the summons. And when the summons has thus been made, the business shall proceed on the day appointed, according to the counsel of such as are present, although not all who were summoned have come.

15. We will not for the future grant to anyone license to take an aid from his own free tenants, except to ransom his person, to make his eldest son a knight, and once to marry his eldest daughter; and on each of these occasions there shall be levied only a reasonable aid.

16. No one shall be distrained for performance of greater service for a knight's fee, or for any other free tenement, than is due therefrom.

17. Common pleas shall not follow our court, but shall be held in some fixed place.

18. Inquests of novel disseisin, of mort d'ancestor, and of darrein presentment shall not be held elsewhere than in their own county courts, and that in manner following; We, or, if we should be out of the realm, our chief justiciar, will send two justiciaries through every county four times a year, who shall alone with four knights of the county chosen by the county, hold the said assizes in the county court, on the day and in the place of meeting of that court.

19. And if any of the said assizes cannot be taken on the day of the county court, let there remain of the knights and freeholders, who were present at the county court on that day, as many as may be required for the efficient making of judgments, according as the business be more or less.

20. A freeman shall not be amerced for a slight offense, except in accordance with the degree of the offense; and for a grave offense he shall be amerced in accordance with the gravity of the offense, yet saving always his "contentment"; and a merchant in the same way, saving his "merchandise"; and a villein shall be amerced in the same way, saving his "wainage" if they have fallen into our mercy: and none of the aforesaid amercements shall be imposed except by the oath of honest men of the neighborhood.

21. Earls and barons shall not be amerced except through their peers, and only in accordance with the degree of the offense.

22. A clerk shall not be amerced in respect of his lay holding except after the manner of the others aforesaid; further, he shall not be amerced in accordance with the extent of his ecclesiastical benefice.

23. No village or individual shall be compelled to make bridges at river banks, except those who from of old were legally bound to do so.

24. No sheriff, constable, coroners, or others of our bailiffs, shall hold pleas of our Crown.

25. All counties, hundred, wapentakes, and trithings (except our demesne manors) shall remain at the old rents, and without any additional payment.

26. If anyone holding of us a lay fief shall die, and our sheriff or bailiff shall exhibit our letters patent of summons for a debt which the deceased owed us, it shall be lawful for our sheriff or bailiff to attach and enroll the chattels of the deceased, found upon the lay fief, to the value of that debt, at the sight of law worthy men, provided always that nothing whatever be thence removed until the debt which is evident shall be fully paid to us; and the residue shall be left to the executors to fulfill the will of the deceased; and if there be nothing due from him to us, all the chattels shall go to the deceased, saving to his wife and children their reasonable shares.

27. If any freeman shall die intestate, his chattels shall be distributed by the hands of his nearest kinsfolk and friends, under supervision of the Church, saving to every one the debts which the deceased owed to him.

28. No constable or other bailiff of ours shall take corn or other provisions from anyone without immediately tendering money therefor, unless he can have postponement thereof by permission of the seller.

29. No constable shall compel any knight to give money in lieu of castle-guard, when he is willing to perform it in his own person, or (if he himself cannot do it from any reasonable cause) then by another responsible man. Further, if we have led or sent him upon military service, he shall be relieved from guard in proportion to the time during which he has been on service because of us.

30. No sheriff or bailiff of ours, or other person, shall take the horses or carts of any freeman for transport duty, against the will of the said freeman.

31. Neither we nor our bailiffs shall take, for our castles or for any other work of ours, wood which is not ours, against the will of the owner of that wood.

32. We will not retain beyond one year and one day, the lands those who have been convicted of felony, and the lands shall thereafter be handed over to the lords of the fiefs.

33. All kydells for the future shall be removed altogether from Thames and Medway, and throughout all England, except upon the seashore.

34. The writ which is called praecipe shall not for the future be issued to anyone, regarding any tenement whereby a freeman may lose his court.

35. Let there be one measure of wine throughout our whole realm; and one measure of ale; and one measure of corn, to wit, "the London quarter"; and one width of cloth (whether dyed, or russet, or "halberget", to wit, two ells within the selvedges; of weights also let it be as of measures.

36. Nothing in future shall be given or taken for awrit of inquisition of life or limbs, but freely it shall be granted, and never denied.

37. If anyone holds of us by fee-farm, either by socage or by burage, or of any other land by knight's service, we will not (by reason of that fee-farm, socage, or burgage), have the wardship of the heir, or of such land of his as if of the fief of that other; nor shall we have wardship of that fee-farm, socage, or burgage, unless such fee-farm owes knight's service. We will not by reason of any small serjeancy which anyone may hold of us by the service of rendering to us knives, arrows, or the like, have wardship of his heir or of the land which he holds of another lord by knight's service.

38. No bailiff for the future shall, upon his own unsupported complaint, put anyone to his "law", without credible witnesses brought for this purposes.

39. No freemen shall be taken or imprisoned or disseised or exiled or in any way destroyed, nor will we go upon him nor send upon him, except by the lawful judgment of his peers or by the law of the land.

40. To no one will we sell, to no one will we refuse or delay, right or justice.

41. All merchants shall have safe and secure exit from England, and entry to England, with the right to tarry there and to move about as well by land as by water, for buying and selling by the ancient and right customs, quit from all evil tolls, except (in time of war) such merchants as are of the land at war with us. And if such are found in our land at the beginning of the war, they shall be detained, without injury to their bodies or goods, until information be received by us, or by our chief justiciar, how the merchants of our land found in the land at war with us are treated; and if our men are safe there, the others shall be safe in our land.

42. It shall be lawful in future for anyone (excepting always those imprisoned or outlawed in accordance with the law of the kingdom, and natives of any country at war with us, and merchants, who shall be treated as if above provided) to leave our kingdom and to return, safe and secure by land and water, except for a short period in time of war, on grounds of public policy- reserving always the allegiance due to us.

43. If anyone holding of some escheat (such as the honor of Wallingford, Nottingham, Boulogne, Lancaster, or of other escheats which are in our hands and are baronies) shall die, his heir shall give no other relief, and perform no other service to us than he would have done to the baron if that barony had been in the baron's hand; and we shall hold it in the same manner in which the baron held it.

44. Men who dwell without the forest need not henceforth come before our justiciaries of the forest upon a general summons, unless they are in plea, or sureties of one or more, who are attached for the forest.

45. We will appoint as justices, constables, sheriffs, or bailiffs only such as know the law of the realm and mean to observe it well.

46. All barons who have founded abbeys, concerning which they hold charters from the kings of England, or of which they have long continued possession, shall have the wardship of them, when vacant, as they ought to have.

47. All forests that have been made such in our time shall forthwith be disafforsted; and a similar course shall be followed with regard to river banks that have been placed "in defense" by us in our time.

48. All evil customs connected with forests and warrens, foresters and warreners, sheriffs and their officers, river banks and their wardens, shall immediately by inquired into in each county by twelve sworn knights of the same county chosen by the honest men of the same county, and shall, within forty days of the said inquest, be utterly abolished, so as never to be restored, provided always that we previously have intimation thereof, or our justiciar, if we should not be in England.

49. We will immediately restore all hostages and charters delivered to us by Englishmen, as sureties of the peace of faithful service.

50. We will entirely remove from their bailiwicks, the relations of Gerard of Athee (so that in future they shall have no bailiwick in England); namely, Engelard of Cigogne, Peter, Guy, and Andrew of Chanceaux, Guy of Cigogne, Geoffrey of Martigny with his brothers, Philip Mark with his brothers and his nephew Geoffrey, and the whole brood of the same.

51. As soon as peace is restored, we will banish from the kingdom all foreign born knights, crossbowmen, serjeants, and mercenary soldiers who have come with horses and arms to the kingdom's hurt.

52. If anyone has been dispossessed or removed by us, without the legal judgment of his peers, from his lands, castles, franchises, or from his right, we will immediately restore them to him; and if a dispute arise over this, then let it be decided by the five and twenty barons of whom mention is made below in the clause for securing the peace. Moreover, for all those possessions, from which anyone has, without the lawful judgment of his peers, been disseised or removed, by our father, King Henry, or by our brother, King Richard, and which we retain in our hand (or which as possessed by others, to whom we are bound to warrant them) we shall have respite until the usual term of crusaders; excepting those things about which a plea has been raised, or an inquest made by our order, before our taking of the cross; but as soon as we return from the expedition, we will immediately grant full justice therein.

53. We shall have, moreover, the same respite and in the same manner in rendering justice concerning the disafforestation or retention of those forests which Henry our father and Richard our brother afforested, and concerning the wardship of lands which are of the fief of another (namely, such wardships as we have hitherto had by reason of a fief which anyone held of us by knight's service), and concerning abbeys founded on other fiefs than our own, in which the lord of the fee claims to have right; and when we have returned, or if we desist from our expedition, we will immediately grant full justice to all who complain of such things.

54. No one shall be arrested or imprisoned upon the appeal of a woman, for the death of any other than her husband.

55. All fines made with us unjustly and against the law of the land, and all amercements, imposed unjustly and against the law of the land, shall be entirely remitted, or else it shall be done concerning them according to the decision of the five and twenty barons whom mention is made below in the clause for securing the pease, or according to the judgment of the majority of the same, along with the aforesaid Stephen, archbishop of Canterbury, if he can be present, and such others as he may wish to bring with him for this purpose, and if he cannot be present the business shall nevertheless proceed without him, provided always that if any one or more of the aforesaid five and twenty barons are in a similar suit, they shall be removed as far as concerns this particular judgment, others being substituted in their places after having been selected by the rest of the same five and twenty for this purpose only, and after having been sworn.

56. If we have disseised or removed Welshmen from lands or liberties, or other things, without the legal judgment of their peers in England or in Wales, they shall be immediately restored to them; and if a dispute arise over this, then let it be decided in the marches by the judgment of their peers; for the tenements in England according to the law of England, for tenements in Wales according to the law of Wales, and for tenements in the marches according to the law of the marches. Welshmen shall do the same to us and ours.

57. Further, for all those possessions from which any Welshman has, without the lawful judgment of his peers, been disseised or removed by King Henry our father, or King Richard our brother, and which we retain in our hand (or which are possessed by others, and which we ought to warrant), we will have respite until the usual term of crusaders; excepting those things about which a plea has been raised or an inquest made by our order before we took the cross; but as soon as we return (or if perchance we desist from our expedition), we will immediately grant full justice in accordance with the laws of the Welsh and in relation to the foresaid regions.

58. We will immediately give up the son of Llywelyn and all the hostages of Wales, and the charters delivered to us as security for the peace.

59. We will do towards Alexander, king of Scots, concerning the return of his sisters and his hostages, and concerning his franchises, and his right, in the same manner as we shall do towards our owher barons of England, unless it ought to be otherwise according to the charters which we hold from William his father, formerly king of Scots; and this shall be according to the judgment of his peers in our court.

60. Moreover, all these aforesaid customs and liberties, the observances of which we have granted in our kingdom as far as pertains to us towards our men, shall be observed by all of our kingdom, as well clergy as laymen, as far as pertains to them towards their men.

61. Since, moveover, for God and the amendment of our kingdom and for the better allaying of the quarrel that has arisen between us and our barons, we have granted all these concessions, desirous that they should enjoy them in complete and firm endurance forever, we give and grant to them the underwritten security, namely, that the barons choose five and twenty barons of the kingdom, whomsoever they will, who shall be bound with all their might, to observe and hold, and cause to be observed, the peace and liberties we have granted and confirmed to them by this our present Charter, so that if we, or our justiciar, or our bailiffs or any one of our officers, shall in anything be at fault towards anyone, or shall have broken any one of the articles of this peace or of this security, and the offense be notified to four barons of the foresaid five and twenty, the said four barons shall repair to us (or our justiciar, if we are out of the realm) and, laying the transgression before us, petition to have that transgression redressed without delay. And if we shall not have corrected the transgression (or, in the event of our being out of the realm, if our justiciar shall not have corrected it) within forty days, reckoning from the time it has been intimated to us (or to our justiciar, if we should be out of the realm), the four barons aforesaid shall refer that matter to the rest of the five and twenty barons, and those five and twenty barons shall, together with the community of the whole realm, distrain and distress us in all possible ways, namely, by seizing our castles, lands, possessions, and in any other way they can, until redress has been obtained as they deem fit, saving harmless our own person, and the persons of our queen and children; and when redress has been obtained, they shall resume their old relations towards us. And let whoever in the country desires it, swear to obey the orders of the said five and twenty barons for the execution of all the aforesaid matters, and along with them, to molest us to the utmost of his power; and we publicly and freely grant leave to everyone who wishes to swear, and we shall never forbid anyone to swear. All those, moveover, in the land who of themselves and of their own accord are unwilling to swear to the twenty five to help them in constraining and molesting us, we shall by our command compel the same to swear to the effect foresaid. And if any one of the five and twenty barons shall have died or departed from the land, or be incapacitated in any other manner which would prevent the foresaid provisions being carried out, those of the said twenty five barons who are left shall choose another in his place according to their own judgment, and he shall be sworn in the same way as the others. Further, in all matters, the execution of which is entrusted,to these twenty five barons, if perchance these twenty five are present and disagree about anything, or if some of them, after being summoned, are unwilling or unable to be present, that which the majority of those present ordain or command shall be held as fixed and established, exactly as if the whole twenty five had concurred in this; and the said twenty five shall swear that they will faithfully observe all that is aforesaid, and cause it to be observed with all their might. And we shall procure nothing from anyone, directly or indirectly, whereby any part of these concessions and liberties might be revoked or diminished; and if any such things has been procured, let it be void and null, and we shall never use it personally or by another.

62. And all the will, hatreds, and bitterness that have arisen between us and our men, clergy and lay, from the date of the quarrel, we have completely remitted and pardoned to everyone. Moreover, all trespasses occasioned by the said quarrel, from Easter in the sixteenth year of our reign till the restoration of peace, we have fully remitted to all, both clergy and laymen, and completely forgiven, as far as pertains to us. And on this head, we have caused to be made for them letters testimonial patent of the lord Stephen, archbishop of Canterbury, of the lord Henry, archbishop of Dublin, of the bishops aforesaid, and of Master Pandulf as touching this security and the concessions aforesaid.

63. Wherefore we will and firmly order that the English Church be free, and that the men in our kingdom have and hold all the aforesaid liberties, rights, and concessions, well and peaceably, freely and quietly, fully and wholly, for themselves and their heirs, of us and our heirs, in all respects and in all places forever, as is aforesaid. An oath, moreover, has been taken, as well on our part as on the part of the barons, that all these conditions aforesaid shall be kept in good faith and without evil intent. Given under our hand - the above named and many others being witnesses - in the meadow which is called Runnymede, between Windsor and Staines, on the fifteenth day of June, in the seventeenth year of our reign.

 

 

magna carta nın 39. maddesinde yer alan"özgür hiç kimse kendi benzerleri tarafından ülke kanunlarına göre yasal bir şekilde muhakeme edilip

hüküm giymeden tutuklanmayacak veya hapsedilmeyecek mal ve mülkünden yoksun bırakılmayacak veya kanun dışı ilan adilmeyecek veya sürgün

edilmeyecek veya hangi şekilde olursa zarara uğratılmayacaktır"

demıştır.

 

 

1. Her şeyden önce, Tanrı'nın önünde diz çöktük ve bizim ve varislerimiz için İngiliz Kilisesinin sonsuza dek özgür olduğunu, haklarına eksiksiz bir şekilde, özgürlüklerine de kısıtlanmadan sahip olması gerektiğini bu sözleşme ile teyit ettik. İngiliz Kilisesi için çok önemli ve gerekli görülen seçim özgürlüğünü, baronlarla aramızda çıkan ihtilaftan önce, tamamen kendi irademize dayanarak kabul etmemizden ve efendimiz Papa III. Innocent tarafından da tasdiklerini aradığımız bu sözleşmeyi onaylamamızdan doğacak her şeyin, aynen korunmasını diliyoruz. Bu sözleşmeye biz uyacağız; varislerimizin de sonsuza kadar samimiyetle bu sözleşmeye uyacaklardır. Aşağıda sıralanan tüm özgürlüklere bizim ve varislerimizin sahip olmasını ve olmaya devam etmesini krallığımızın bütün özgür insanlarına kabul ettirdik. Bu bizim ve varislerimiz tarafından onlara ve onların varislerine de kabul ettirilmiş sayılmalıdır.

12. Krallığımızda, ülkemizin Genel Meclisinin izni olmadıkça zorla, askerlik hizmeti karşılığı olarak vergi ya da yardım parası alınamaz. Fiziksel varlığımızın diyet verilerek esaretten kurtarılması, en yaşlı oğlumuzun şövalyeliğe kabul töreni veya en büyük kızımızın ilk evliliği durumları bunun dışındadır. Bu üç amaç için makul bir yardım talep edilebilir. Londra kentinin yardım paraları da benzer bir biçimde ayarlanacaktır.

13. Londra kenti, eskiden sahip olduğu tüm özgürlüklerini ve geleneklerini hem karada hem de denizde koruyacaktır. Ayrıca, tüm kentlerin, arazilerin, çiftliklerin ve limanların da kendi ayrıcalıklarını korumalarını istiyor ve onlara bu hakkı bahşediyoruz.

14. Eğer yukarıda bahsedilen o üç durumun dışında yardım parasının ya da askerlik yapmama karşılığında alınacak verginin miktarını belirlemek sözkonusu olursa, Krallığımızın Genel Meclisinin toplanması amacıyla, en az 40 gün önceden olması koşuluyla, belirli bir gün ve yerde toplanabilmeleri için, tüm başpiskoposları, piskoposları, manastır başrahiplerini, kontları ve büyük baronları mühürlü mektuplarla çağıracağız. Ayrıca, en yüksek mevkideki tüm kişileri şerifler ve görevli memurlarımız vasıtasıyla toplantı için çağıracağız. Tüm çağrı mektuplarında toplantının gerekçesini de açıklayacağız. Ve böylece başarıyla yerine getirilen bir çağrıdan sonra, sözkonusu olan iş, çağrılanların tümü gelmemiş olsa bile, sadece katılanlardan oluşan meclis tarafından kararlaştırılan günde yerine getirilecektir.

16. Hiç kimse, asilzadelerin ücreti için ya da diğer herhangi bir kiralık arazi için gerekli olandan daha fazla hizmet vermeye zorlanamaz.

20. Özgür bir adam suçun derecesine göre küçük bir suç için yalnızca para cezasına çarptırılabilir. Büyük çaplı bir suç, suçun büyüklüğüne göre para cezasına çarptırılabilir ve bir tüccar da malları korunarak aynı şekilde cezalandırılabilir. Aynı şekilde, bir cani, eğer bizim merhametimize mazhar olursa, para cezasına çarptırılabilir....

38. Bundan böyle hiçbir hakim her hangi bir kimseyi ilgili olayda doğru ve güvenilir deliller ortaya koymadan dava edemez.

39. Kendi zümresinden olanlar ya da ülkenin ilgili yasalarına uygun olarak verilen bir karar olmadıkça hiçbir özgür kişi tutuklanamaz, hapse atılamaz, mal ve mülkü elinden alınamaz, sürgüne yollanamaz ya da herhangi bir biçimde kötü muameleye maruz bırakılamaz.

40. Kimseye hakkı ya da adaleti satmayacağız, menetmeyeceğiz ya da geciktirmeyeceğiz.

41. Bütün tüccarlar, kadim ve yerleşmiş geleneklere tabi olmak koşuluyla bütün kötü vergilerden muaf olarak alışveriş yapmak amacıyla kara veya deniz yoluyla emniyetli bir şekilde İngiltere'nin dışına çıkabilirler, İngiltere'ye girebilirler, İngiltere'de oyalanabilirler ya da transit geçiş yapabilirler. Bu olanakları bize karşı savaşan bir ülkenin tüccarları olma durumu hariç savaş zamanında da güvence altındadır. Bize karşı savaşan ülkenin tüccarları savaşın başlangıcında ülkemizde bulunurlarsa biz ya da baş yargıcımız, bize karşı savaşan ülkedeki tüccarlarımızın nasıl muamele gördüklerini tamamıyla öğrenene değin, mallarına ve canlarına zarar vermeksizin, gözaltına alınacaklar ve eğer bizim tüccarlarımız orada bir zarar görmemişlerse onlar da ülkemizde emniyet içinde olacaklardır.

45. Krallığın yasalarını bilmeyen ve bu yasalara tümüyle uyacağına kanaat getirmediğimiz kişileri hakim, vali, şerif ya da sınırlı yetkili hakim olarak atamayacağız.

51. Atlı ve silahlı olarak ülkemize zarar vermek için gelmiş olan tüm yabancı kökenli şövalyeleri, okçuları, kiralık askerleri ve vasalleri barış sağlanır sağlanmaz sınırdışı edeceğiz.

61. Krallığımızda eskiden beri varolan koşulların daha iyi bir hale getirmek, baronlarla aramızda mevcut olan ihtilafın en hayırlı bir biçimde sonuçlandırmak ve Tanrı'nın rızasını kazanmak için yukarıda sayılan maddeleri onayladıktan sonra, şimdi de kapsamlı ve sürekli bir istikrardan yararlansınlar diye aşağıdaki güvenceyi veriyoruz. Krallığımızın sınırları içerisinde bulunan baronlar kendi aralarından diledikleri 25 kişiyi seçecekler ve bu 25 kişi tüm güçleriyle, halihazırdaki bu fermanla kendilerine bağışladığımız ve teyit ettiğimiz barışı ve özgürlükleri uygulayacaklar, bunlara uyacaklar ve karşı tarafın da uymasını sağlayacaklardır. Bu şu şekilde olacaktır: Eğer biz ya da başyargıcımız veya memurlarımız ya da emrimizdeki herhangi bir kimse, herhangi bir durumda, herhangi birine karşı suç işler, güvenlik ve barış kararlarından herhangi birini ihlal ederse ve eğer bu hareket adı geçen 25 barondan sadece dördü tarafından öğrenilirse, bunlar bize gelerek veya yurtdışında isek başyargıcımıza giderek, işlenen suçu bildirecekler ve bu haksızlığı hiçbir gecikme olmaksızın gidermemizi talep edeceklerdir. Bu hatayı, biz ya da yurtdışında isek başyargıcımız düzeltmezse, dört baron olayı geri kalan 21 baronun önüne götürecek ve bütün ülkeyi de arkalarına alarak , kalelerimizin, topraklarımızın ve mülkümüzün elimizden alınması yoluyla, olay kendi isteklerine uygun bir biçimde yeniden yoluna girene dek, bize uygun bir biçimde baskı yapacaklar, haciz uygulayacaklar ve ellerinden başka ne geliyorsa onu yapacaklardır. Ama bu arada bizim, kraliçenin ve çocuklarımızın şahısları dokunulmadan korunacaktır. Ve eğer bir değişiklik yapılırsa daha önceden söz konusu olan uygulamaya uygun bir şekilde yapılacaktır...

63. Bundan dolayı, İngiliz kilisesinin özgür olacağını, ülkemizdeki tebaanın belirtilen bütün yerlerde ve bütün konularda yukarıda bahsedilen bütün özgürlüklere, haklara ve imtiyazlara hem kendileri için hem de varisleri için tam olarak ve serbest bir biçimde sahip olmalarına karar verdik. Ayrıca hem kendi adımıza hem de baronların adına, yukarıda bahsedilen bütün hükümlere her hangi bir kötü niyet olmaksızın iyi niyetle uyulacağı üzerine yemin edildi. Saltanatımızın on yedinci yılında, Haziranın on beşinci gününde Windsor ve Stanes arasındaki düzlükte tarafımıza tevdi edildi.

 

Magna Carta. Bildirgenin İngiltere kralı John tarafından imzalanmış orijinali kaybolsa da dört kopyası varlığını sürdürmüştür. Resimdeki, arşivlerce saklanmış olan, 1225 yılında kral III. Henry tarafından yaptırılmış nüshasıdır.

 

 

blender ve cihazlarınız şok izle kop garanti

 

 

blender ve cihazlarınız şok

 

CHARLES DICKENS OLİVER TVİST OLİVER'İN İLK YILLARI 5

 

 

 

 Oliver kısa sürede güçlendi, iyileşti. Bay Branlo'nun

evinde çok mutluydu. Bir gün Bay Branlo ona gelecekte ne

yapmak istediğini sordu.

 Oliver, -Lütfen, izin verin sizin yanınızda kalayım,

efendim, dedi. -Beni buradan göndermeyin lütfen. İzin

verin kalayım ve evinizde uşak olayım.

 Bay Branlo, -Kalacaksın, dedi. -Sen bir neden

yaratmadıkça hiçbir zaman buradan göndermiyeceğim.

Ama önce bana kendi öykünü anlat Oliver. Nereden

geldin? Küçükken sana kim baktı? Seni aralarında bulduğum

çeteye nasıl katıldın? Şimdi bana bunları

anlatacak kadar güçlüsün artık. Bana gerçeği söyle,

yaşadığın sürece sana ben bakacağım.

 Oliver ağlamaya başladı ve sonra Bay Branlo'ya,

Bay Bambıl ve güçsüzler eviyle ilgili her şeyi anlatmaya

başladı. Tam o sırada kapının vurulduğu duyuldu.

Kapıyı vuran Bay Branlo'nun arkadaşı Bay Grimvig'di. Çaya

gelmişti.

Oliver: -Ben gideyim mi, efendim?

 Bay Branlo: -Hayır, kal burada, dedi -Bu, size

anlattığım çocuk Oliver Tvist, Bay Grimvig. Oliver

eğilerek selam verdi.

  Bay Grimvig Oliver'e baktı. Arkadaşı Bay Branlo'nun çok

iyi kalpli bir yaratılışı olduğunu ve sokakta

bulunan herhangi bir çocuğun onu aldatabileceğini

biliyordu.

-Demek çocuk bu, öyle mi? dedi Bay Grimvig.

 -Peki, nereden gelmiş? Kim bu çocuk? Ne iş yapar?

Oliver Tvist'in gerçek yaşam öyküsünü ve serüvenlerini

ne zaman dinleyeceğiz?

 Bay Branlo, -Yarın sabah, dedi: -Yarın sabah saat onda

bana gel Oliver, her şeyi konuşalım.

-Evet, efendim.

 Bay Grimvig, Bay Branlo'ya, -Bak sana ne söyleyeceğim;

bu çocuk yarın sabah sana kendini anlatmaya gelmeyecek.

İnsanlara çok kolay güveniyorsun. Bu çocuk seni aldatıyor,

sevgili arkadaşım, diye fısıldadı.

Bay Branlo, -Hayır, aldatmıyor, dedi.

 

Bay Grimvig: -Eğer aldatmıyorsa, ellerimi keserim.

 Tam bu sırada Bayan Bedvin elinde birkaç kitapla içeri

girdi.

 -Bu kitapların bu sabah geri gitmesi gerekli, efendim.

Onları siz kendiniz götürecektiniz.

 Bay Grimvig: -Onları Oliver'le gönder. Ona; söylediğin

gibi güveniyorsan, senin yerine kitapları o götürsün.

 -Evet, lütfen izin verin ben götüreyim, efendim, dedi

Oliver. -Oraya kadar koşarak giderim, efendim. Bay

Branlo aslında Oliver'in evden çıkmasını istemiyordu, ama

Bay Grimvig'e yanıldığını kanıtlamaya, Oliver'in güvenilir

bir çocuk olduğunu göstermeye karar verdi.

Bay Branlo Oliver'e, -Gidebilirsin, yavrum, dedi.

 -Kitapçıya bu kitapları geri getirdiğini ve kendisine borcum

olan parayı ödeyeceğini söylersin. Paranın üstünü bana

getir.

 Oliver sabırsızlıkla, -Gecikmeden gelirim, efendim,

dedi.

 Parayı cebine koyup, kitapları kolunun altına

aldıktan sonra eğilerek selam verdi ve odadan çıktı.

 Bayan Bedvin, Oliver'i kapıya kadar götürüp, ona

en kestirme yolu söyledi.

 Oliver gidince Bayan Bedvin, -Onun o tatlı yüzünü

Tanrım korusun, diyordu. -Nedense onun gözümün önünden

ayrılmasına gönlüm hiç razı olmuyor.

Bay Branlo, -Yirmi dakika sonra burada olacak, dedi.

Bay Grimvig: -Ya, onun gerçekten döneceğini umuyorsun, öyle mi?

Bay Branlo, gülümseyerek: -Sen ummuyor musun?

 Bay Grimvig: -Hayır, ummuyorum. Bu çocuğun

üstünde yeni giysiler, kolunun altında güzel kitaplar,

cebinde de bir beş yüz lira var. Hırsız

arkadaşlarıyla buluşacak ve sana gülecekler. Eğer o

çocuk bir daha bu eve dönerse, ben de ellerimi

keserim!

Bay Grimvig bu sözleri söylerken oturdu ve Oliver'in

 

dönmesini beklemeye başladılar.

::::::::::::::::

Dokuzuncu Bölüm

HIRSIZLARIN ARASINA DÖNÜŞ

 Oliver kitapçıya kadar yürümüş, dükkana iyice

yaklaşmıştı. Birden genç bir kadının yüksek sesle

bağırdığını duydu: -Ah, benim canım kardeşim!

 Ne olduğunu anlamak için başını kaldırdığında, bir

çift kolun boynuna dolandığını hissetti. -Bırak beni! diye

bağırdı. -Kimsin sen? Neden yolumu kesiyorsun?

 Genç kadın, -Buldum seni! diye bağırıyordu. -Ah! Oliver!

Oliver! Ah, seni yaramaz çocuk, bana ne kadar acı çektirdin.

Gel eve, canım, gel eve. Tanrıya şükürler olsun, seni

buldum!

  Kadın hüngür hüngür ağlamaya başlamıştı. Çevrelerine kalabalık

toplanmaya başladı. Oradan geçmekte olan iki kadın, ağlayan genç

kadına ne olduğunu sordular.

 -Bu benim kardeşim. Bir ay kadar önce evden

kaçmıştı, dedi genç kadın. -Annemiz, babamız iyi insanlardır.

Kardeşim evden kaçtı ve bir hırsız çetesine katıldı; neredeyse

annesinin yüreğine indiriyordu.

Kadının biri, -Şeytan kurusu, dedi.

Bir başkası, -Dön evine, seni kötü yaratık seni, dedi.

 Oliver: -Ben kötü değilim, bu kızı da tanımıyorum.

Benim ne kız kardeşim, ne de babam var.

 Kız, -Nasıl yalan söylüyor, duyun! diye bağırdı. O

zaman Oliver ilk kez kızın yüzünü görerek, -Aaa, bu Nensi!

dedi.

 Nensi kalabalığa, -Gördünüz mü, beni tanıyor! diye

bağırdı. -Söyleyin, evine, sevgili annesine babasına

dönsün. Lütfen bana yardım edin, onu eve götüreyim.

 Arkasında beyaz köpeğiyle dükkandan çıkan Bil

Sayks, -Ne oluyor burada? diye bağırdı. -Küçük Oliver!

Seni küçük yaramaz. Evine, zavallı annene dön. Evine

dön, hemen.

Oliver, -Benim bunlarla ilişkim yok. Tanımıyorum

 

onları. -Kurtarın! Kurtarın! diye bağırırken adam onu

yakaladı. -Kurtarın, ha! diye tekrarladı Sayks. -Pekala,

ben seni kurtaracağım, seni küçük şeytan seni. Bu

kitaplar ne? Gene çalıyorsun, değil mi? Ver onları

buraya.

 Sayks kitapları Oliver'in elinden çekip aldı ve

çocuğun kafasına vurdu.

Kalabalığın içinden biri, -Tamam işte, dedi.

-Ona ders vermenin tek yolu bu.

 İki kadın da, -Bu onun aklını başına getirir,

dediler.

 Oliver karşı koyamayacak kadar güçsüzdü. Zavallı

bir çocuk bütün bunlara karşı ne yapabilirdi ki...

Onu dar sokaklar boyunca sürükleyip götürdüler.

 Gece olmuştu. Bay Branlo'nun evinde, Bayan Bedvin

açık kapının önünde duruyordu. Uşaklardan biri

Oliver'i aramak için caddenin bir başından öbür başına

belki yirmi kez koşup durmuştu. İki yaşlı adam da

üst katta oturmuş, sessizce bekliyorlardı.

 Nensi ve Bil Sayks Oliver'le birlikte dar sokaklardan

koştular. Yarım saat sonra, eski giysiler satan

dükkanlarla dolu, çok pis dar bir sokağa girmişlerdi.

Köpek önlerinde koşarak, bomboş ve terk edilmiş gibi

görünen kapalı bir dükkanın kapısında durdu.

 Sayks zili çaldı, kapı açıldı, üçü birden çabucak

eve girdiler. İçerisi karanlıktı. Sayks Oliver'i merdivenlerden

aşağıya sürükleyerek bir odanın kapısını açtı.

Gürültülü bir kahkaha duydular. Bu Çarli Beyts'di.

 Çarli, -İşte, burada! diye bağırıyordu. -Of. Fagin,

şunun üstündeki giysilere bak! Bir de kitaplarına

bak! Tam bir beyefendi! Sevsinler! Ay, gülmekten bayılacağım!

Tutun beni!

 Fagin, Oliver'in önünde saygıyla eğildi. -Sizi gördüğüme

çok sevindim, dedi. -Çok iyi görünüyorsunuz. Çarli size

başka bir giysi versin, canımın içi; bayramlığınız kirlenmesin.

Neden bir iki satır yazıp geleceğinizi bildirmediniz? Akşam

yemeği için sıcak bir şeyler hazırlardık.

 Tam bu sırada, Çarli beş yüzlük banknotu çekip Oliver'in

cebinden çıkartıvermişti.

 

 Fagin parayı alırken Sayks öne atılmış, -Hayırdır inşallah!

Bu da ne? demişti. -O para benim, Fagin.

 Fagin, -Hayır, hayır canım, dedi, -benim o, Bil; benim. Sen

kitapları al.

 Sayks, -Eğer o para benim değilse, ben de çocuğu geri

götürürüm, dedi.

-Bu doğru olmaz, dedi Fagin.

 Bil Sayks: -Doğru olur, ya da olmaz. Oğlanı sana

Nensi'yle ben getirdik. Ver o parayı bize, seni ihtiyar

şeytan.

 Sayks bu sözleri söylerken Fagin'in parmaklarının arasından

parayı kaptı ve mendilinin içine koydu.

 -Bu bizim emeğimizin karşılığı, hem yarısı bile etmez.

Okumayı seviyorsan kitapları sen al; sevmiyorsan satarsın.

  Oliver, Fagin'in ayaklarının dibinde dizlerinin üstüne

çökerek, -Onlar o yaşlı beyefendinin kitapları,

dedi. -Çok hastayken beni evine götürüp bakan o çok

iyi kalpli yaşlı adamın kitapları onlar. Lütfen geri

gönderin onları. Kitapları ve parayı ona geri gönderin.

Benim onları çaldığımı sanacak, o yaşlı hanım da öyle

düşünecek. Onlar bana öyle iyi davrandılar ki... Ne olur,

lütfen onları geri gönderin!

 Fagin, -Çocuğun hakkı var, dedi. -Onları çaldığınızı

sanacaklar sonra. Hah, ha! Kahkahalarla gülerek ellerini

oğuşturdu. -Bundan daha iyisi olamazdı!

  Oliver, olanları şimdi anlamıştı; birden yerinden

fırladı ve olanca gücüyle -imdat diye bağırarak odadan kaçtı.

 Odadakiler Oliver'in peşinden frrlayınca, Nensi

odanın kapısını kapatarak, -Şu köpeği tut, Bil! diye

bağırdı. -Çocuğu paramparça edecek.

Sayks, -Oğlan da bunu hak etti, diye bağırdı.

 -Bırak ben de koşayım arkasından. Çekil kapıdan

Nensi, yoksa kafanı duvara vurur parçalarım ha!

 Nensi, -Hayır! Hayır! diye haykırdı. -Önce beni

öldür, ama şu köpeğin çocuğa dokunmasına izin verme,

ne olur!

Bil Sayks, Nensi'yi savurup yere attı. Tam o sırada

 

Fagin ve öteki çocuklar Oliver'i çekip sürükleyerek,

geri geldiler.

 Fagin çevresine bakınarak, -Ne oluyor burada?

dedi.

Sayks: -Bu kız aklını kaçırdı, galiba.

Nensi, yüksek sesle, -Hayır, aklını filan kaçırmadı! dedi

  Fagin: -Öyle ise kes sesini, tamam mı? Sonra

Oliver'e döndü. -Demek sen gitmek istedin, canım, öyle mi?

diyerek köşede duran sopayı kaptı. -Demek sen yardım

istedin, ha? Belki de polis çağırmak istedin? Şimdi bunun

çaresine bakarız.

 Fagin sopayı bütün gücüyle Oliver'in omzuna indirdi. İkinci

kez vurmak için sopayı kaldırırken Nensi atılıp

Fagin'in elinden sopayı kaparak ateşe attı. -Burada durup

yaptıklarını seyredecek değilim, Fagin, diye bağırdı.

-Çocuğu buldun, daha ne istiyorsun? Rahat bırak onu!

Bil Sayks, -Kes sesini! diye bağırdı.

Fagin, Nensi'ye, -Daha konuşursan yakarım canını, dedi.

  Nensi öfkeyle Fagin'in üstüne atılırken Bil Sayks onu

tuttu.

 Fagin, -Kadınlar da amma baş belası oluyor, ha!

dedi. -Ne var ki, bu işin yürümesi için gerekliler bize.

Çarli, Oliver'i yatağa götür.

 Çarli Beyts gülerek, -Sanırım yarın o güzel giysilerini

giymese daha iyi olacak, ne dersin? dedi.

Fagin de gülerek, -Haklısın, dedi.

 Beyts, Oliver'i alıp, onun daha önce de yatmış olduğu

yatakların bulunduğu bitişik odaya götürdü. Sonra

Oliver'in üstündeki yeni giysilerin hepsini alarak,

ona kirli eski bir giyecek verdi.

 Daha sonra da Oliver'i karanlıkta tek başına bırakarak

kapıyı çekip gitti.

:::::::::::::::

Onuncu Bölüm

 

YENİ BİR PLAN

 Bay Bambıl şöminenin önünde oturmuş gazetesini okurken,

birden şaşırdı. Oliver Tvist'in evinden kaybolduğunu

bildiren bir ilan görmüştü. İlanda Oliver'in bulunmasına

yardım edene beş yüz lira verileceği de bildiriliyordu.

Oliver'in özellikleri ve üstündeki giysiler anlatılmış,

en sonunda da Bay Branlo'nun ismi ve adresi verilmişti.

Bay Bambıl hemen Bay Branlo'yu görmeye gitti.

Bay Branlo, -Buyurun, buyurun, diyerek kendisini karşıladı.

 Bayan Bedvin ise, -Oliver'den nasıl olsa bir haber

alacağımızı biliyordum, diyordu. -Tanrım onu korusun.

  Bay Branlo meraklı bir sesle, -Zavallı çocuğun nerede

olduğunu biliyor musunuz? diye sordu. -Konuşun dostum,

bize onunla ilgili bildiğiniz her şeyi anlatın.

Bay Bambıl şapkasını bırakarak konuşmaya başladı.

Yirmi dakika hiç durmadan konuştu. Onlara Oliver'in kötü anne

babadan doğduğunu ve doğduğu günden beri de kötü ve

terbiyesiz bir çocuk olduğunu söyledi. Onun Noa Kleypol'a nasıl

saldırdığını, Bay Soverberi'nin evinden nasıl kaçtığını birer

birer anlattı.

 Bay Bambıl, -Kısacası, Oliver tepeden tırnağa kötü bir

çocuktur. Güçsüzler evindeki bütün görevliler de bunu bilirler.

Onunla kimse başa çıkamaz, dedi.

 Bay Branlo, Bay Bambıl'ın söylediklerine inanmıştı,

ama yüreği de üzüntüyle dolmuştu.

Bay Bambıl beş yüz lirayı alıp gittikten sonra Bay Branlo,

-Bayan Bedvin, dedi. -Korkarım dostumuz Oliver kötü bir çocuk.

 Bayan Bedvin, -Bu doğru değil, dedi. -Doğru olamaz bu, efendim,

doğru olamaz.

  -Korkarım ki doğru, dedi Bay Branlo. Bay Bambıl bana onunla

ilgili her şeyi anlattı.

 Yaşlı kadın kesin bir sesle, -Buna hiçbir zaman inanmam,

efendim, dedi. -Hiçbir zaman! Ben çocukları çok iyi anlarım

efendim, Oliver tatlı, iyi, kibar bir çocuktu.

 -Susun! dedi Bay Branlo. -Bir daha o çocuğun adını duymayacağım.

Çıkabilirsiniz Bayan Bedvin. Unutmayın, ne diyorsam o yapılacak. Buna

bir daha hiçbir zaman Oliver Tvist'ten söz etmeyin.

 

 O gece Bay Branlo'nun evinde herkesin yüreği üzüntülüydü. O iyi

kalpli dostlarını düşündükçe Oliver'in de yüreği acıyla doluyordu.

İyi ki Bay Bambıl'ın kendisi için onlara neler söylediğini bilmiyordu,

yoksa büsbütün perişan olurdu yavrucak.

 Fagin, Oliver'i yaklaşık bir hafta eve hapsetti.

Kendisinden kaçan çocuklarla ilgili korkunç öyküler ve

onları nasıl astırdığını anlattı. Onların nasıl öldüğünü

ayrıntılarıyla belirtti, Oliver'in böyle bir ölümün acılarını

çekmek zorunda kalmamasını diledi.

 Fagin'in anlattıklarını dinlerken Oliver'in kanı donuyordu sanki.

Fagin sonra çıkıp gidiyor, onu bütün gün evde yalnız bırakıyordu.

 Zavallı Oliver kaçamıyordu da... Sabahın erken

saatlerinden gece yarısına kadar orada bir başına kalıyordu. Hep

o iyi kalpli dostlarını ve onların şimdi kendisi için kim bilir ne

kötü fikirler edindiklerini düşünüyordu. Zavallı çocuk gerçekten

çok üzgündü. Soğuk, yağışlı bir gece

 Fagin evden çıktı. Karanlık sokakta yürüyüp kendi evi kadar eski,

pis bir evin kapısını çaldı.

Bir erkek sesi, -Kim o? dedi.

-Benim, Bil, yalnızca benim canım.

 Beyaz köpek ürkütücü sesler çıkartarak çıka gelmişti.

Sayks köpeğe, -Buraya gel, diye seslendi, -Yat bakayım..

Palto giyince o şeytani tanımıyorsun galiba?

 Fagin'in paltosu köpeği yanıltmıştı. Fagin paltosunu

çıkarıp bir iskemlenin üstüne fırlatınca köpek de kalktığı

köşeye dönüp yatmıştı.

-Eeee? dedi Sayks.

Fagin, -Evet canım? dedi. -Ah, Nensi!

 Nensi ona bir iskemle vererek, Otur, dedi. Kız artık

öfkeli görünmüyordu. Ocağın yanına otur şöyle.

 Fagin sıska ellerini ateşe doğru uzatırken, -Hava soğuk,

Nensi şekerim, dedi. -Sanki insanı delip geçiyor.

 Bil Sayks: -Böyle içine işlediğine bakılırsa sahiden

soğuk olmalı. Ona içecek bir şey ver, Nensi.

 Orada bir süre sessizce oturup içkilerini içtiler.

Sayks, -Şimdi işe hazırım, dedi. -Söyle bakalım

aklındakini, Fagin.

 

 

 Fagin ellerini oğuşturarak, -Şu Çörtsi'deki ev için

konuşacaktım, dedi. -O evdeki gümüşleri ne zaman

çalacağız? Ne gümüşler, a canım, ne gümüşler! Bu işi ne

zaman tamamlayacağız, Bil?

Sayks soğuk bir sesle: -Hiçbir zaman.

Fagin öfkeyle, -Hiçbir zaman mı dedin? diye bağırdı.

 Bil, -Bu işi planladığımız gibi yapamayız, dedi.

Tobi Krekit iki haftadan fazla bir süredir oralarda dolaşıp

duruyor, hala bir tek hizmetçiyi bile elde edemedi.

 -Yani, Bil, erkek hizmetkarlardan hiçbirini kendi

yanımıza çekemediğimizi mi söylemek istiyorsun?

 -Evet, bunu söylemek istiyorum, dedi Sayks. -O iki erkek

uşak yirmi yıldan fazla bir süredir evin sahibi olan o yaşlı

kadının yanında çalışıyorlar. Elli bin lira versen, gene

de sana yardım etmezler.

 Fagin, -Peki, ya kadın hizmetçiler? dedi. -Tobi Krekit

onların ilgisini çekemiyor mu? Kadınların ne olduklarını

bir düşünsene, Bil.

 -Çaresiz, dedi Bil Sayks, -Tobi Krekit her zaman en iyi

giysilerini giyiyor. Gene de hiçbir yararı olmuyor.

Fagin: -Öyle ise bu işten vazgeçmemiz gerek. Ama, böylesine

kalplerimizi bağladığımız bunca şeyi yitirmek çok acı

doğrusu.

-Öyle, dedi Bil Sayks, -Berbat bir şans.

 Bunu uzun bir sessizlik izledi. Adamlar derin düşüncelere

daldılar. Nensi gözlerini ateşe dikip öylece oturdu kaldı.

Sayks birden, -Fagin, dedi. -Hizmetçilerin yardımını

sağlayamadığımıza göre, bu işi dışarıdan başarırsam bana beş

bin lira fazla verir misin?

Fagin: -Evet.

 Sayks: -Öyle ise bu işi sen istediğin zaman yaparız. Önceki

gece Tobi'yle ben tırmanıp bahçeye girdik. Bütün kapıları ve

pencereleri yokladık. Ev geceleri hapishane gibi kapanıyor. Ama

açabileceğimiz küçük bir pencere var. Bu pencereden geçebilecek

bir çocuk gerek bize çocuk büyük olmamalı.

 Fagin, -Aradığın çocuk Oliver, dostum, dedi:

-Zaten artık ekmeğini kazanmak için çalışmaya başlaması gerekli,

öbür çocuklar da bu iş için çok büyük.

 

 

 

Sayks: -Evet, Oliver bu iş için biçilmiş kaftan.

 <

 

 

 

Cebinden dört tane mendil çıkartan Beyts Usta,

-mendiller, diye cevap verdi.

 Mendillere dikkatle bakan Fagin, -İyi, dedi. -İyi mendiller,

ama bunları iyi işaretlememişsin, Çarli. En iyisi bu işaretleri

bir iğneyle çıkartmalı. Bunun nasıl yapılacağını Oliver'e

öğreteceğiz. Ne dersin, Oliver? Ha ha ha!

-Nasıl isterseniz, efendim, dedi Oliver.

 -Sen de Çarli gibi, cep mendillerinin en iyi biçimde

nasıl alınacağını öğrenmek istersin, öyle değil mi,

şekerim?

 Oliver, -Eğer öğretirseniz, bunu çok isterim, efendim,

dedi.

Çarli gene güldü.

  Kahvaltıdan sonra yaşlı adamla iki çocuk çok tuhaf

bir oyun oynadılar. Yaşlı adam pantolonunun ceplerinden

birine gümüş bir kutu, öbürüne dolu bir para

kesesi, ceketinin cebine de bir kol saati ile bir mendil

koydu. Sonra tıpkı yaşlı beyefendilerin caddelerde

yürüdükleri gibi elinde bir bastonla odanın içine dolaşmaya

başladı. Arada sırada bir mağazanın vitrinine

bakıyormuş gibi davranarak kapının önünde duruyordu.

Sonra da sanki hırsızlardan korkuyormuş gibi etrafına

bakınıyor, bir şey kaybedip kaybetmediğini anlamak

istercesine ceplerini yokluyordu. Bunu öyle komik bir

şekilde yapıyordu ki, Oliver gözlerinden yaşlar gelene

kadar güldü.

 Fagin bütün bunları yaparken, iki çocuk da onu hemen

arkasından izliyorlardı. Adam arkasına dönüp baktıkça da

çabucak gizleniyorlardı. Sanunda Dovkinz, Fagin'in ayağına

bastı, o sırada Çarli Beyts yüklenip, onu arkasından itti.

İşte bu bir dakikanın içinde iki çocuk çabucak gümüş

kutuyu, para kesesini, saati ve mendili adamın ceplerinden

alıvermişlerdi. Bu oyun oynanırken eğer yaşlı beyefendi

ceplerinden birine bir elin girdiğini hissederse avazı çıktığı

kadar bağırıyordu; o zaman oyuna en başından tekrar

başlanıyordu.

 Onlar bu oyunu birçok kez oynayıp dururlarken, iki

genç hanım genç beyefendileri görmeye geldiler.

Bunlardan birinin adı Bet, ötekininki Nensi'ydi. Bu

hanımefendilerin yüzlerinde pek çok boya vardı ve

davranışları da çok serbest ve rahattı. Oliver onların

gerçekten hoş kızlar olduklarını düşündü. Kızlar Dovkinz

 

 

 

ve Çarli Beyts'le birlikte çıkıp gittiler.

 Fagin, Oliver'e, -İşte böyle, şekerim, dedi. -Onlar

gittiler, artık bütün gün gelmezler. Çok hoş bir yaşamları

var, değil mi?

Oliver, -İşlerini bitirdiler mi, efendim? diye sordu.

 -Evet, dedi Fagin, -şayet dışardayken yapacak

başka bir iş bulmazlarsa. Sen de onlar gibi yap,

Oliver. Onlar bir gün büyük adam olacaklar, senin de

büyük adam olmana yardım edebilirler. Bak bakalım,

mendilim cebimden dışarı sarkmış mı?

Oliver: -Evet, efendim.

 -Bakalım bana hissettirmeden onu alabilecek

misin, bu sabah biz oynarken onların yaptığı

gibi.

 Oliver, çocuklardan gördüğü gibi, bir eliyle

cebi altından tutarken öbür eliyle mendili oradan

çekiverdi. Fagin, -Aldın mı? diye bağırdı.

Oliver elindeki mendili göstererek, -İşte

burada, efendim, dedi.

Fagin, -Sen iyi bir çocuksun, aferin oğlum, dedi.

 -Al sana bir lira. Eğer böyle devam edersen

çağımızın en büyük adamı olacaksın sen. Şimdi

gel bakalım, sana mendillerdeki işaretlerin nasıl

çıkartılacağını göstereceğim.

 Oliver, bu oyunun büyük adam olmasına ne

yararı olacağını anlayamamıştı, ama henüz

on yaşında bile değildi; Fagin kendisinden çok

daha yaşlı olduğuna göre en doğrusunu o bilir

kuşkusuz, diye düşündü.

:::::::::::::::

Yedinci Bölüm

OLİVER HIRSIZLARA KATILIYOR

  Günler günler ardından geçip giderken Oliver,

hep Fagin'in odasında oturup mendillerdeki

işaretleri çıkartıyordu. Arada sırada o da

önceden anlatılan oyunu oynuyordu. Sonunda Oliver

temiz havayı özlemeye başladı ve Fagin'e kendisinin de

Dovkinz ve Çarli Beyts'le birlikte işe gitmesine izin

 

 

vermesi için yalvardı.

 Bir sabah yaşlı adam onun da gitmesine izin verdi.

Üç çocuk yavaş yavaş yürüyerek yola koyuldular.

Öyle yavaş yürüyorlardı ki, Oliver gerçekten işe gidip

gitmediklerini merak etmeye başlamıştı.

 Dovkinz birden durdu. Parmağını

dudaklarına dokundurarak büyük bir dikkatle

arkadaşlarını geriye doğru çekti.

Oliver, -Ne oluyor? diye sordu.

 -Sessiz ol! dedi Dovkinz. -Kitapçının

yanındaki şu yaşlı adamı görüyor musun?

Oliver, -Şuradaki yaşlı beyefendiyi mi? dedi.

-Evet görüyorum.

  Dovkinz, -İşte o iyi, dedi. Çarli Beyts, -Çok

iyi, dedi.

 Oliver onlara şaşkın şaşkın baktı. İki

çocuk yolun karşı tarafına yürüdüler ve yaşlı

adamın arkasına iyice sokuldular. Oliver ne

yapacağını bilemeden onları izliyordu.

Ak saçlı yaşlı adamın altın çerçeveli

gözlükleri vardı gözünde. Yeşil ceket giymişti ve

elinde bir baston tutuyordu. Dükkanın önünde

raftan bir kitap almış, büyük bir ilgiyle onu

okuyordu.

 Dovkinz, Oliver'i büyük bir şaşkınlık ve

korkuya düşüren bir davranışla elini adamın

cebine sokup bir mendil çıkartarak Çarli Beyts'e

verdi, sonra ikisi birden hızla kaçarak köşeyi

döndüler.

 Oliver mendillerin, saatlerin, mücevherlerin ve

Fagin'in oynadığı oyunların esrarını o anda

anlamıştı. Bir an korku ve dehşet içinde olduğu

yerde hareketsiz kaldı, sonra kaçmaya başladı.

 O sırada yaşlı adam elini cebine atmış,

mendilinin kaybolduğunu görünce dönüp arkasına

bakmıştı. Birden Oliver'i kaçarken gördü ve

doğal olarak, mendilini onun çaldığını sandı.

 -Dur, hırsız! diye bağırarak, elinde kitabı,

Oliver'in ardından koşmaya başladı.

 

 

 

 Caddedeki herkes bu kovalamacaya

katılmıştı. Hepsi -Dur, hırsız! diye

bağırıyorlardı. Hatta Dovkinz ve Beyts Usta bile

bağrışanları duyunca -Dur, hırsız! diye

bağırarak Oliver'in arkasından koşmaya

başlamışlardı.

  Sonunda, birisi Oliver'i itti; yere düşen çocuk

toz, toprak içinde kalmıştı. Bütün yüzü kan

içindeydi. Çevresine kalabalık toplandı.

Yaşlı adama, -Hırsız bu çocuk muydu?

diye sordular.

 Adam, -Evet, dedi. -Korkarım ki o. Zavallı

çocuk! Yaralanmış.

 Bir polis memuru kalabalığı yararak öne

geçti, Oliver'i ensesinden yakaladı.

-Gel bakalım, kalk ayağa! dedi.

 -Ben değildim, efendim, başka iki çocuktu,

dedi Oliver. -Buralarda bir yerde olacaklar.

Memur, -Yoo, hayır, burada öyle kimse yok,

dedi. Bu doğruydu. Çünkü, Dovkinz'le Çarli Beyts

çoktan önlerine çıkan ilk sokağa saparak

kaçmışlardı bile. -Gel, kalk ayağa!

Yaşlı beyefendi, -Sakın çocuğun canını acıtmayın! dedi.

 Polis memuru Oliver'i caddede sürüklemeye başlamıştı.

Birden eski siyah giysili bir adam onlara doğru

geldi.

 -Durun, durun! Onu götürmeyin! diye bağırdı. -Durun bir

dakika!

Polis, Ne oluyor? Siz kimsiniz? dedi.

 Adam, -Ben kitapçıyım, diye karşılık verdi. -Olup

bitenleri gördüm. Üç erkek çocuktu; biri bu, iki de başkası. Bay

Branlo orada kitap okuyordu, başka bir çocuk onun mendilini

aldı. Bu çocuk bir şey yapmadı. Orada durmuş şaşkın şaşkın

bakıyordu.

 Polis memuru, -Öyle ise bu çocuk serbest bırakılmalı,

diyerek Oliver'in ensesini bıraktı. O anda bayılan

çocuk yere yığılıp kaldı. Yüzü ölü gibi bembeyaz

olmuştu.

 

 

  O yaşlı beyefendi, yani Bay Branlo, -Zavallı çocuk,

zavallı çocuk! dedi. -Biriniz bir araba çağırsın,

lütfen. Hemen!

  Bir araba geldi. Oliver'i kanepelerden birine yatırdılar.

Yaşlı adam da arabaya binerek onun yanına oturdu.

Araba sakin bir Londra sokağındaki güzel bir evin

önünde duruncaya kadar yol aldılar. Sonra Oliver'i eve

taşıyarak yatağa yatırdılar.

 Dovkinz'le Çarli Beyts eve vardıklarında, Fagin onları

bekliyordu.

 Fagin öfkeli öfkeli bakarak -Oliver nerede?

diye sordu. Nerede çocuk?

 Küçük hırsızlar bir ona, bir de birbirlerine

baktılar, hiç seslerini çıkarmadılar.

 Fagin, Dovkinz'i yakalayarak, -Ne oldu çocuğa?

diye bağırdı. -Konuş, yoksa öldürürüm seni!

Dovkinz, -Polisin biri onu yakalayıp götürdü,

dedi. -Bırak beni!

 Dovkinz adamın elinden kurtularak masanın

üstünden bir bıçak aldı. Fagin de eline geçirdiği

bir fincanı Dovkinz'in kafasına fırlattı. Oğlana

değmeden geçen fincan, neredeyse o sırada

odaya girmekte olan bir adama çarpıyordu.

Adam boğuk bir sesle, -Kim attı bunu bana?

dedi. Otuz beş yaşlarında, üstü başı kirli,

bakışları öfkeli bir adamdı bu. Adı Bil

Sayks'dı. Yüzü yirmi yerinden tırmalanmış ve

yırtılmış beyaz bir köpek de onun ardından

odaya girdi.

 Bil Sayks, -Sen bu çocuklara ne yapıyorsun

böyle, Fagin? dedi. -Seni öldürmediklerine

şaşıyorum.

 Fagin: -Yavaş ol, Bay Sayks. Böyle

bağırarak konuşma. Bakıyorum bugün öfkelisin.

 -Belki öyleyim, dedi Bil Sayks. Bana bir içki ver,

Fagin.

 Sayks içkisini içerken, Dovkinz onlara Oliver'in

başına gelenleri ve nasıl yakalandığını anlattı.

 Fagin: -Çocuğun polise bizlerden söz edip başımızı derde

sokacağından korkuyorum. Onu bulmalıyız

 

Bil Sayks: -Evet, birisi onu bulmalı.

 Hırsızlar oturup birbirlerine bakmaya ve kafalarını

zorlayarak düşünmeye koyuldular. O sırada kapı açıldı

ve iki genç hanım, Bet'le Nensi içeri girdiler.

 Fagin, -Yapılacak tek şey, dedi, -Bet gidecek, değil

mi şekerim?

Bet, -Nereye? diye sordu.

 -Polise. Oliver'in nerede olduğunu öğrenmek için. Oğlanı

alıp götürmüşler, onu bulup geri getirmeliyiz.

-Beni kimse oraya gönderemez! dedi Bet.

Fagin: -Nensi, şekerim. Sen ne diyorsun?

Nensi: -Hayır.

Sayks: -Gidecek, gidecek, Fagin

Nensi: Hayır, gitmeyecek, Fagin.

Sayks: -Evet, gidecek, Fagin.

  Sonunda Nensi gidip Oliver'i aramaya razı oldu. Üstüne

temiz giysiler giydi, eline küçük bir sepet aldı. Çok iyi ve tatlı

bir görünüşü vardı.

 Nensi ağlıyormuş gibi yaparak, -Ah, sevgili kardeşim

Oliver! Benim zavallı küçük sevgili kardeşim Oliver! diye

bağırıyordu. -Ona ne oldu? Nereye götürdüler onu? Ah, ne

olur, acıyın ve söyleyin bana, ne yaptılar o sevgili çocuğa!

 Fagin ve Bil Sayks, -Çok iyi dediler. -Sen çok iyi bir

kızsın, Nensi. Git, şimdi, şu polisi bul.

Nensi eve dönünce onlara, Oliver'e ne olduğunu anlattı.

 -Bir beyefendi onu götürmüş, dedi. -Adı Bay Branlo

olan bir beyefendi. Dovkinz'in mendilini çaldığı adam.

Ama adamın nerede oturduğunu bilmiyorlar:

Fagin, -Oliver mutlaka bulunmalı, diye bağırdı.

 -Çarli, sen her gün o kitapçı dükkanını gözleyeceksin.

Nensi, şekerim, Oliver'i bulmalıyız. Al sana para. Hemen bu evi

kapatacağım. Burada artık güven diye bir şey kalmadı.

Beni nerede bulacağınızı biliyorsunuz. Bir dakika daha burada

 

 

durmayın artık, dostlarım. Ve Oliver'i bulun. Size onu

bulun, diyorum!

 Bu sözleri söyler söylemez Fagin hepsini iterek

odadan çıkardı. Sonra Oliver'in görmüş olduğu

kutuyu aldı, ceketinin altına sakladı ve odadan

çıktı.

::::::::::::::::

Sekizinci Bölüm

OLİVER DAHA İYİ BİR YUVA BULUYOR

 Oliver, Bay Branlo'nun evinde kalıyordu. Hastaydı

birkaç hafta yataktan kalkamadı. Biraz iyileşince,

bir iskemleye oturup Bay Branlo'nun ev işlerine

bakan Bayan Bedvin'le konuşacak gücü bulabilmişti

kendinde.

 Yeni arkadaşları Oliver'e çok iyi davranıyorlardı.

Bay Branlo ona yeni giysiler ve bir çift

yeni ayakkabı vermişti. Bayan Bedvin onu iyi

yiyecekler ve çorbalarla besliyordu; hem de bu çorbalar

öyle koyu oluyordu ki, yeterince sulandırılsa

güçsüzler evindeki üç yüz elli çocuğa dağıtılan

öğünleri sağlardı.

 Bir gün Oliver Bayan Bedvin'in odasında

oturmuş akşam yemeğini yerken, duvardaki bir resim

dikkatini çekti. Bu, soylu bir hanımın resmiydi. Oliver

bu resme uzun uzun baktı.

 Bayan Bedvin, -Sen resimleri seviyor musun, canım?

diye sordu.

 Oliver, -Pek bilemiyorum, dedi. -Şimdiye kadar öyle

az resim gördüm ki, sevip sevmediğimi bilemiyorum. Ama,

şu resimdeki hanımın yüzü ne kadar güzel!

 Bayan Bedvin: -Ya, ressamlar hanımları her zaman

olduklarından daha güzel gösterirler.

Oliver: -Kimin resmi o?

 Bayan Bedvin: -Şey, bilmem. Çok mu ilgini çekti,

Oliver?

Oliver: -Çok, çok güzel.

Bayan Bedvin, Oliver'in resme korkulu bir bakışla

 

baktığını görüp çok şaşırarak, -Ondan

korkmadığından emin misin? diye sordu.

 Oliver çabucak, -Yoo, hayır, hayır! diye karşılık

verdi. -Ama, öyle mutsuz bir bakışı var ki; hem de nereye

otursam o bakışlar bana dikilmiş gibi geliyor. Sanki

resim canlıymış ve benimle konuşmak istiyor da

konuşamıyormuş gibi...

Yaşlı kadın, -Tanrım, sen bizi koru! diye bağırdı.

 -Böyle konuşma çocuğum. Hastalıktan sonra zayıf düştün.

Gel, iskemleni öbür yana çekeyim, o zaman resmi görmezsin.

 Oliver o resmi kafasının içinde hep görüyordu; ama o iyi

kalpli yaşlı kadını üzmemenin daha iyi olacağını

düşündü; onun için gülümsemekle yetinerek yemeğini yemeğe

devam etti.

 O sırada Bay Branlo Oliver'i görmeye gelmişti.

Konuşurlarken, Bay Branlo'nun gözleri o resme ilişti.

Birden, -Bayan Bedvin! diye bağırdı, -Şuraya bakın!

 Bay Branlo konuşurken, bir Oliver'in başının üstündeki

resmi, sonra bir de çocuğun yüzünü gösteriyordu eliyle. Gözler,

baş, ağız; birbirinin, aynıydı. O yaşayan yüzün her çizgisi

sanki resimdekinin bir kopyasıydı.

 Oliver, Bay Branlo'nun neden böyle bağırdığını

anlamamıştı; ama bu bağırışın kendisine verdiği

şaşkınlığa dayanacak kadar da güçlü değildi;

bayılıverdi.

 Ertesi gün, Oliver, Bayan Bedvin'in odasına kahvaltıya

geldiğinde, o resim yerinde yoktu.

-Neden onu götürdüler? diye sordu.

 -Seni üzüyor gibiydi, çocuğum, dedi Bayan Bedvin, -Bay

Branlo, bunun çabuk iyileşmene engel olabileceğini düşündü;

onun için resim kaldırıldı.

 -Ah, hayır, gerçekten, bana hiç üzüntü vermiyordu,

dedi Oliver. -Onu seyretmek hoşuma gidiyordu. Sevmiştim

onu.

  -Peki peki, dedi yaşlı kadın, -sen, bir an önce

iyileşmelisin canım, o zaman resim tekrar yerine asılır.

Tamam mı! Sana söz veriyorum! Gel şimdi başka şeyler

konuşalım.

 

 

 

Bayan Soverberi: -Ne?

 -Et, Bayan Soverberi, et, dedi Bay Bambıl. -Ona

çok fazla et vermişsiniz. Eğer bizim güçsüzler evinde

yaptığımız gibi yalnız çorbayla besleseydiniz,

bunların hiçbiri başınıza gelmezdi.

Bayan Soverberi, -Tanrım, Tanrım! dedi. -Eli açıklığın sonu bu işte.

 Bay Bambıl, -Onu bir iki gün orada bırakın,

dedi. -Daha sonra da çorbadan başka hiçbir şey

vermeyin, Bayan Soverberi. Ne de olsa kötü bir

aileden geliyor.

  Tam bu sırada Bay Soverberi gelmişti.

Öbürleri Oliver'in yaptıklarını bir bir ona

anlattılar. O da kapıyı açıp Oliver'i dışarı

çekti. Oliver'in üstündekiler parçalanmış, eli yüzü

tırmık içinde kalmıştı. Saçları karmakarışıktı ve hala

kıpkırmızı ve öfkeli görünüyordu.

 Bay Soverberi Oliver'in kulağının üstüne bir tokat

patlatırken, -Şimdi, artık uslu bir çocuk oldun, değil mi?

dedi.

Oliver, -Noa; annem için kötü sözler söyledi, dedi.

 Bayan Soverberi: -Söylediyse ne olmuş? Söylediklerinin

hepsini annen hak etmiş. Hatta daha kötülerini de.

Oliver: -Hayır, yalan bu.

Bayan Soverberi: -Evet, öyle.

Oliver: -Doğru değil bu.

Bayan Soverberi hüngür hüngür ağlamaya başladı.

 Oliver'e iyi davranmak isteyen Bay Soverberi karısı

ağlamaya başlayınca Oliver'i dövmek zorunluğunu hissetti.

Onu iyice bir dövdükten sonra gene karanlık odaya kapattı.

Gece olunca Oliver'e dükkanın üst katındaki yatağına

gitmesi emredildi.

 Dükkanın sessizliği içinde yapayalnız bırakılıncaya

kadar kendini tutan Oliver o zaman ağlamaya başladı.

Yere dizlerinin üstüne çöküp elleriyle yüzünü kapayarak

ağladı, ağladı.

Oliver uzun süre hiç kıpırdamadan öylece kaldı.

 

 

Yanıbaşında yanan mum gittikçe azalıyordu. Sonra kalkıp

kapıyı açtı ve dışarıya baktı. Gece soğuk ve karanlıktı.

Kapıyı kapadı, bir iki parça giyeceğini bir mendilin

içine bağladı, oturup sabahı beklemeye koyuldu.

Günün ilk ışığı pencerelerden süzülünce Oliver

tekrar kalkıp kapıyı açtı. Korkulu bir bakışla

acele etrafına bakındıktan sonra kapıyı çekip

caddeye çıktı.

:::::::::::::::

Beşinci Bölüm

OLİVER LONDRA'YA GİDİYOR

  Nereye gideceğini bilmeyen Oliver sağına soluna

bakındı. Şehirden çıkan arabaların tepeyi

tırmandıklarını hatırladı. O da aynı yolu tuttu.

 Yürüdüğü yol Bayan Man'ın evinin önünden geçiyordu.

Bunu görünce kalbi hızla çarpmaya başladı,

ama geri dönmek istemiyordu. Hem de, sabahın bu çok

erken saatinde görülmek korkusu pek yoktu.

 Evin önüne gelmişti. Etrafta çıt çıkmıyordu.

Durdu, bahçeye baktı. Orada bir çocuk

çalışıyordu. Çocuk, güçsüzler evindeki

çocuklardan biri ve eski bir arkadaşıydı. Oliver

onu gördüğüne sevindi. Kaç kez birlikte dövülüp

hapsedilmişlerdi.

 Çocuk bahçe kapısına doğru koşarken

Oliver, -Sessiz ol, Dik, dedi. -Kimse uyandı mı?

Çocuk, -Benden başka uyanan yok, diye karşılık verdi.

 Oliver: -Beni gördüğünü kimseye söyleme Dik. Ben

kaçıyorum. Beni dövdüler ve çok kötü hırpaladılar.

Buradan gidiyorum. Sen de çok hasta görünüyorsun,

Dik!

 Çocuk solgun bir gülümsemeyle, -Doktor onlara

öleceğimi söylerken duydum, dedi. -Seni gördüğüme

çok sevindim Oliver, ama hiç durma burada, hiç durma.

 Oliver, -Sana hoşçakal demek için durdum, Dik,

dedi. -Seni tekrar göreceğimi biliyorum. İyileşeceksin

ve mutlu olacaksın, Dik.

  Çocuk, -Umarım, diye karşılık verdi. -Öldükten

sonra, daha önce değil. Doktorun doğru söylediğine

inanıyorum, Oliver. Çünkü düşlerimde hep cenneti ve

 

 

uyanıkken hiç görmediğim iyilikle dolu yüzleri görüyorum.

Öp beni. Çocuk alçak bahçe kapısının üstüne

tırmanıp küçük kollarını Oliver'in boynuna doladı.

-Güle güle! Tanrı seni korusun!

  İlk kez birisi Tanrı'nın Oliver'i korumasını dilemişti

ve Oliver yaşamının ondan sonraki yıllarında başına gelen

tüm sıkıntı ve değişikliklerde bunu hiç unutmamıştı.

 Oliver izlenmekten ve yakalanmaktan korkarak

hiç durmadan kaçtı. Sonunda bir taşa oturup, ilk kez

nereye gideceğini ve nasıl yaşayacağını düşünmeye

başladı. Yanına oturduğu taşta, oradan Londra'ya yetmiş

mil kaldığı yazılıydı. Londra! O koskocaman, çok

büyük yer! Kendisini orada hiç kimse, hatta Bay Bambıl

bile bulamazdı.

 Oturduğu yerden fırlayıp kalktı. Oraya nasıl gidecekti?

Mendilinin içine bağladığı bir parça kuru ekmeği, eski bir

gömleği ve iki çift çorabı vardı. Birkaç kuruş da parası.

 -Ama, bu kış gününde yetmiş mil yürümeme bunların hiçbir

yardımı olmaz ki... diye düşündü.

  O gün yirmi mil yürüdü. Bu yirmi mil boyunca biraz kuru

ekmek ve evlerin kapısını çalarak istediği birkaç

bardak sudan başka midesine hiçbir şey girmemişti. Gece

olunca bir tarlada uyuyakaldı. Önce çok korkmuştu, hem de

çok üşüyordu ve açtı. Rüzgar da sürekli uluyup duruyordu.

Ama yorgunluktan bitkin düşen Oliver hemen uyuyuvermiş ve

tüm sıkıntılarını unutmuştu.

 Ertesi sabah öyle üşümüş ve öyle acıkmıştı ki, birkaç

kuruş parasını verip ekmek almak zorunda kaldı. O

gün karanlık bastırıncaya kadar ancak on iki mil

yürüyebilmişti. O soğuk havada bir gece daha geçirmek

çocuğun durumunu büsbütün beter etmişti. Ayakları

acıyor, bacakları sanki tutmuyordu. Güçlükle yürüyebiliyordu.

 Oliver, günler geçtikçe daha zayıf düşüyordu.

Adamın biri ona bir öğünlük ekmek peynir, yaşlı bir

hanımefendi de yiyecek şeyler vermiş ve tatlı sözler

söylemişti. Bunlar olmasaydı Oliver'in sıkıntıları da

annesininkiler gibi sona erecek; yavrucak yolun üstüne

düşüp ölecekti.

 Oliver, yedinci günün sabahı erken saatlerde yavaş yavaş

yürüyerek, Londra'dan birkaç mil uzaktaki

küçük Barnet kasabasına girdi. Güneş tüm güzelliğiyle

doğuyordu. Sokaklar bomboştu. Oliver bir kapının

 

 

eşiğine oturdu. Her yanı toz toprak içindeydi, ayakları

kanamıştı.

 Biraz sonra insanlar gelip geçmeye başladılar.

Bazıları durup bir süre Oliver'e bakıyor, ama hiçbiri

onunla konuşmuyordu. Sonra bir oğlanın kendisine

baktığını gördü. Oğlan yürüyüp Oliver'in yanına

geldi. -Merhaba! Sıkıntın ne?

 Tuhaf bir çocuktu: Çok pisti, kısa boyluydu ve

çirkin gözleri vardı. Yaklaşık Oliver'in

yaşındaydı, ama tam bir erkek havası vardı

oğlanda. Neredeyse ayaklarına kadar inen bir

erkek paltosu giymişti, başında da her an

düşecekmiş gibi duran bir erkek şapkası vardı.

Oliver'e, -Derdin ne? diye sordu.

 -Çok açım ve yorgunum, dedi Oliver. -Yürüyerek

uzun yoldan geldim. Son yedi gündür hep yürüyorum.

Gözlerine yaşlar doldu.

 Çocuk, -Yedi gündür ha? dedi, -Şimdi anladım!

Sana yiyecek bir şey gerek ve sen onu alacaksın.

Çok param yok ama, senin yiyecek paranı

ödeyeceğim. Kalk bakalım!

  Oliver'in kalkmasına yardım etti, onu bir hana

götürerek biraz et, ekmek ve içecek bir şeyler

ısmarladı. Oliver yeni arkadaşıyla birlikte güzelce

karnını doyurmuştu.

  Oliver önündekilerin hepsini yiyip bitirdikten sonra;

tuhaf çocuk, -Londra'ya mı gidiyorsun? diye sordu.

-Evet.

-Kalacak yerin var mı?

-Yok.

-Paran?

-O da yok. Sen Londra'da mı oturuyorsun? dedi Oliver.

 -Evet, öyle, evde kaldığım zaman. Sanırım bu gece

yatacak bir yer gerek sana, öyle değil mi?

 -Öyle, gerçekten. Uzun süredir bir dam altında

vyumadım.

 

 

 -Bunun için hiç canını sıkıntıya sokma sen, dedi

çocuk. -Bu akşam Londra'da olmam gerek. Orada sana

bedava yatacak yer verecek yaşlı bir bey tanıyorum.

O beni çok iyi bilir.

  Oliver, bu oğlanın adının Cek Dovkinz olduğunu

öğrendi. Cek karanlık basmadan önce Londra'ya girmek

istememişti, onun için şehre vardıklarında saat

neredeyse on bir olmuştu. Cek hızlı yürüyordu, Oliver

de onun ardından giderek dar bir sokaktan, görüp

göreceği en pis yerlerden birine girdi. Hava çok kötü

kokularla, sokak da zil zurna şarhoş erkek ve kadınlarla

doluydu.

  Oliver tam oradan kaçmayı düşünüyordu ki; Dovkinz

birden onun kolunu yakaladı, bir evin kapısını

iterek açtı ve ikisi birden içeri girdiler.

 İçerisi karanlıktı, ama Oliver kırık merdivenlerin

üstünden bakan bir adamın yüzünü seçebildi.

Adam, -İki kişisiniz! dedi. -Yanındaki kim?

 Cek Dovkinz, Oliver'i öne doğru çekerek, -Yeni

bir arkadaş, dedi. -Fagin yukarda mı?

-Evet, mendillerle uğraşıyor. Çıkın yukarı.

 Dovkinz, Oliver'in elini tutarak, büyük güçlükle

karanlık ve kırık merdivenlerden yukarı çıkmasına yardım

etti. Bir odanın kapısını hızla açarak, girdi ve Oliver'i

arkasından içeri çekti.

 Odanın duvarları eskilikten ve pislikten simsiyahtı.

Ocağın önünde bir masa vardı. Masanın üstünde bir

şişenin içine sokulmuş bir mum, iki üç fincan, bir somun

ekmek, biraz terayağ ve bir tabak vardı. Ateşin

üstünde et pişiyordu.

 Ocağın yanında çok yaşlı bir adam duruyordu. Adı

Fagin'di. Üstü başı pislik içindeydi, kızıl saçları kötülükle

dolu çirkin suratını yarı yarıya örtmüştü. Tüm dikkatini

pişen etle, yan yana bir ipe asılmış bir sürü ipek mendil

arasında paylaştırıyor gibiydi. Düzensiz birkaç yatak yere

yan yana serilmişti. Masanın çevresinde dört beş erkek

çocuk oturuyordu. Bunlar da orta yaşlı erkeklerin

havasında uzun pipolar ve içki içiyorlardı. Dovkinz yaşlı

adamın kulağına bir şeyler fısıldarken, hepsi onun

başına toplandılar. Sonra hepsi, dönüp Oliver'e bakarak

gülümsediler. Aynı şeyi yaşlı adam da yaptı.

Cek Dovkinz, -İşte bu çocuk, Fagin, dedi. -Adı Oliver

 

 

Tvist.

 Yaşlı adam gene gülümsedi ve başını eğerek selam

verdi. Sonra Oliver'in elini tuttu ve arkadaşlığıyla

kendisine onur vereceğini umduğunu söyledi. Daha sonra

pipolu genç adamlar birer birer gelerek Oliver'in her iki elini,

özellikle mendilini tuttuğu elini sertçe sallayarak sıktılar.

Bunlardan biri hevesle şapkasını alıp astı, bir başkası

da Oliver'i yatmadan önce ceplerini boşaltmak

zahmetinden kurtarmak istermişçesine, ellerini onun

ceplerine daldırıverdi.

Fagin, -Seni gördüğümüze çok sevindik Oliver, dedi.

 -Haa, sen hep şu mendillere bakıyorsun. Onları

yıkamak için hazırladık. Hepsi bu, Oliver, hepsi bu. Hah

hah ha!

 Çocukların hepsi bu söze gülüştüler ve akşam yemeklerini

yemeye başladılar. Oliver de onlarla birlikte yedi;

sonra ona yerde bir yatak verdiler ve çocukcağız hemen

derin bir uykuya daldı.

:::::::::::::::

Altıncı Bölüm

FAGİN VE ÇETESİ

 Ertesi sabah Oliver uzun bir uykudan

uyandığında vakit epey geç olmuştu. Odada,

kahvaltı için kahve yapan yaşlı adamdan başka

kimsecikler yoktu. Kahve hazır olunca adam

dönüp Oliver'e baktı ve ona adıyla seslendi.

Oliver henüz yarı uyanıktı, karşılık vermedi.

  Fagin, Oliver'in hala uyuduğunu sandı.

Kapıyı kilitleyerek yerdeki gizli bir delikten bir kutu

çıkardı. Kutuyu dikkatle masanın üstüne koydu.

Sonra oturup, değerli taşlarla pırıl pırıl parlayan

çok güzel bir altın saat çıkardı kutudan.

Çirkin bir gülüşle, -Ah! dedi, -iyi çocuklar! İyi

çocuklar! Sonuna kadar dürüst çocuklar! Fagin'le

ilgili tek söz bile söylemezler. Hem neden

söylesinler? Bu onları asılmaktan kurtarmaz ki.

Yoo! İyi çocuklar!

 Saati yerine koyduktan sonra en az altı saat

daha çıkardı. Onların hepsine de aynı

hoşnutlukla baktı. Kutuda birçok yüzük ve başka

harikulade değerli taşlar vardı.

 

 

 Adam, kendi kendine yüksek sesle, -insanları asmak

ne harika bir fikir! dedi. -Ölüler hiç üzüntü duymazlar.

Ölüler hiç konuşamazlar. Ya, bizim işimiz için bu iyi işte!

Beşi bir sırada asılmış ve bu mücevherlerin öyküsünü

anlatacak kimse kalmamış!

   Bu sözleri söylerken parlak kara gözleri Oliver'in yüzüne

ilişti. Çocuğun gözleri, sessiz bir merakla adamın

gözlerine saplanmıştı sanki: Fagin bütün yaptıklarını

Oliver'in gördüğünü anladı. Çabucak kutuyu kapatıp,

masadan bir ekmek bıçağı aldı ve Oliver'in üstüne

yürüdü.

 -Sen uyanıksın, ha? Ne gördün? Söyle, çocuk! Çabuk,

çabuk! Yaşamak istiyorsan, söyle!

-Daha fazla uyuyamadım efendim, diyebildi Oliver.

 -Sizi rahatsız ettimse, çok üzgünüm. Sadece uyanıverdim

işte.

Fagin, -Şu güzel şeylerden hiçbirini gördün mü? dedi.

-Evet, efendim.

 Bıçağı yerine bırakan Fagin, -Ya! dedi. -Onlar benim,

Oliver. Bu yaşlı halimde, yalnız onlarla yaşıyorum ben.

Tam bu sırada Cek Dovkinz, Çarli Beyts denen çocukla

birlikte içeri girdi.

 -Ooo, sevgili çocuklarım, dedi Fagin. -Umarım işe

gitmiştiniz bu sabah.

Dovkinz, -Çok iş yaptık, dedi.

Çarli Beyts, -Pek çok, dedi.

-Aferin, aferin! dedi Fagin. -Neler getirdin, Dovkinz?

 Dovkinz, -İki torba dolusu para, diyerek torbaları

Fagin'e verdi.

 -Umduğum kadar ağır değil bunlar, dedi yaşlı

adam, -ama, iyi iş doğrusu. Bu çocuklar iyi çalışıyor,

öyle değil mi, Oliver? Oliver, -Çok iyi, dedi. Çarli Beyts

güldü. Oliver'i şaşırtacak kadar çok güldü. Oliver

ortada gülecek bir şey göremiyordu.

Fagin, Çarli'ye, -Pekiyi, sen ne getirdin bakalım? dedi.

 

 

CHARLES DICKENS OLİVER TVİST OLİVER'İN İLK YILLARI 2

 

 

 

Bay Bambıl, -İşte Bay Soverberi, çocuğu getirdim, dedi.

Oliver eğilerek selam verdi.

 Bay Soverberi, Oliver'i daha iyi görebilmek için

mumu başının üstüne kaldırarak, -O çocuk bu,

öyle mi? dedi. Bayan Soverberi, lütfen buraya gelir

misin şekerim?

   Dükkanın arkasındaki küçük odadan, yüzü

tilkiye benzeyen kısa boylu zayıf bir kadın

çıktı.

 Bay Soverberi, -Şekerim, dedi, -sana

anlattığım, güçsüzler evindeki çocuk bu.

Oliver bir kez daha eğilerek selam verdi.

Kadın, -Aman Tanrım, dedi, -çok küçük bu.

 Bay Bambıl, daha büyük olmamak çocuğun

kendi suçuymuş gibi bir bakışla Oliver'e bakarak,

 -Ya, biraz küçüktür! dedi. -Küçük. Bu doğru. Ama

nasıl olsa büyüyecek, Bayan Soverberi, -nasıl olsa büyüyecek.

Kadın öfkeyle,

 -Evet umarım büyür, dedi, -bizim yiyeceğimizi içeceğimizi

yiyip içerek büyür. Böyle çocukları

barındırmak çok pahalıya mal olur. Haydi

bakalım, in aşağıya, kemik torbası, seni.

 Kadın yandaki bir kapıyı açarak Oliver'i,

aşağıdaki mutfak olarak kullanılan karanlık

odaya inen dik merdivenlere doğru itti. Orada bir

kız oturuyordu. Kızın üstünde eski püskü

ayakkabılar ve yırtık pırtık giysiler vardı.

Oliver'in peşinden merdivenleri inen Bayan Soverberi,

-Haydi Şarlot, dedi, -köpeğe vermek için ayırdığımız şu

soğuk et parçalarından birazını bu çocuğa veriver. Köpeğin

sabahtan beri geldiği yok, herhalde yemiyecek.

 Etten söz edildiğini duyunca Oliver'in gözleri

parladı. Köpeğin payından ona bir tabak verdiler.

Oliver çabucak yiyip bitirdi:

  Bayan Soverberi onu izliyordu. Oliver'in böyle

arsızca yiyişinden hiç hoşlanmamıştı. Kirli bir

lambayı alıp merdivenlerden yukarı yönelerek, -Gel benimle,

dedi, -yatağın dükkanda. Umarım tabutların

 

arasında uyumak zor gelmez sana? Zaten zor

gelse de, gelmese de bir şey değişmez, çünkü

senin için yatacak başka yer yok. Haydi gel. Bütün

gece beni burada oyalayıp durma.

  Oliver dükkanda yalnız kalınca çok

korkmuştu. Orada, ölümün ta kendisi gibi duran ve

Oliver'in içini dehşetle dolduran yarım kalmış bir

tabut vardı. Duvarın önündeki tahta parçaları

hayaletler gibi duruyordu. Dükkan sıcaktı ve hava

tabutların kokusuyla dolmuş gibiydi. Yatağı da

mezara benziyordu.

  Oracıkta kalakalmıştı; yabancı bir yerde, bir

tek arkadaş, sevecek ya da kendisine bakacak tek kişi

olmaksızın, öyle, bir başına... Yüreği acıyla

dolmuştu. Daracık yatağına girerken, o yatağın

kendi tabutu olmasını ve uyuyup bir daha hiç

uyanmamayı istiyordu.

 Ertesi sabah dükkan kapısının dışardan

büyük bir gürültüyle vurulduğunu duydu. Bu gürültü

yirmi beş kez daha öfkeyle tekrarlandı.

 Bir ses, -Açsana kapıyı, ne duruyorsun? diye

bağırdı.

 Oliver, Hemen açıyorum, efendim, diyerek

anahtarı çevirdi.

 Ses: -Galiba sen yeni gelen çocuksun, öyle

değil mi?

Oliver: -Evet, efendim.

-Kaç yaşındasın?

-On yaşındayım, efendim.

 -Öyleyse içeri girince seni döveceğim, dedi o

ses.

  Oliver kapıyı açtı. Binanın önünde oturmuş

tereyağlı ekmeğini yiyen bir delikanlıdan başka

kimseyi göremedi. Delikanlının küçük gözleri ve

kırmızı bir burnu vardı.

Oliver, -Kapıyı sen mi vurdun? diye sordu.

-Ben vurdum.

 

 

 

-Tabut mu istiyorsun?

 -Galiba sen benim kim olduğumu bilmiyorsun

Güçsüzler evi? dedi delikanlı.

Oliver, -Hayır, efendim, diye karşılık verdi.

Delikanlı,

 -Ben Bay Noa Kleypol'üm, dedi. -Sen benim emrimde çalışacaksın.

Hemen pencereleri aç, tembel yaratık seni. Bu sözleri söylerken Oliver'e

vurdu ve dükkana daldı.

 Az sonra Bay ve Bayan Soverberi aşağıya geldiler.

Oliver kahvaltı için Noa Kleypol'ün ardından mutfağa girdi.

Şarlot,

  -Ocağın yanına gel, Noa, dedi. -Ustanın kahvaltısından sana güzel

bir parça et ayırdım. Oliver, Bay Noa'nın arkasındaki şu

kapıyı kapat, sonra da senin için ayırdığım şu

parçaları al. Çayın da var. Onu al da şuradaki

sandığa git otur. Çabuk ol, senin dükkana bakmanı

istiyorlar. Duyuyor musun?

Noa Kleypol da, -Duyuyor musun, Güçsüzler evi? dedi.

 Şarlot, -A a, Noa! dedi, -Neden onu böyle

çağırıyorsun? Çok komiksin! Neden onu kendi

haline bırakmıyorsun?

 Noa: -Kendi haline bırakmak mı! Herkes onu

kendi haline bırakıyor. Annesi de, babası da, tüm ailesi

de onu kendi haline bırakmışlar zaten: Öyle değil mi,

Şarlot?

Kız gülerek, -Ah, seni komik çocuk seni! dedi.

 Noa da gülmeye başladı ve ikisi birden, odanın en soğuk

köşesindeki sandığın üstüne oturup bayat, sert ekmek

parçalarını yemekte olan zavallı Oliver Tvist'e baktılar.

 Noa da fakir bir çocuktu, ama güçsüzler evinden değildi.

Annesiyle babasının kim olduklarını biliyordu; annesi

çamaşırcıydı, babası da çok içen bir asker. Başka

çocuklar ona kötü davranırlardı, onun için Oliver'in geldiğine

sevinmişti, çünkü şimdi o da kendi sırasını kullanıp

Oliver'e kötü davranabilecekti.

::::::::::::::::

 

 

Dördüncü Bölüm

OLİVER KAÇIYOR

  O günü izleyen aylarda Oliver çok şey öğrendi.

Bay Soverberi ile iş yolculuklarına gitti, cenazelerde

tabutlar mezara konurken ona yardım etti.

 Çok zengin insanların cenazelerinde bir şey

Oliver'in dikkatini çekmişti; bu insanların

sağlığında mutsuz olan aileler, onların

ölümünden sonra çoğunlukla mutlu oluyorlardı.

Erkekler eşlerini kaybedince sessiz sakin görünüyorlardı.

Kadınlar da kocalarının cenazesinde siyahlar giyiyorlardı,

ama o siyah giysilerin içinde olabildiğince

güzel görünmek istiyorlardı. Oliver bir şey daha görmüştü;

cenaze sırasında acısı çok büyük olan insanlar evlerine

gidip çaylarını içer içmez çabucak iyileşiyorlardı.

  Bu süre içinde Noa Kleypol de, Oliver'e yaşamı

büsbütün çekilmez etmişti. Noa, Oliver'e böyle davrandığı

için Şarlot da ona kötü davranıyordu. Öte

yandan, Bay Soverberi Oliver'e dostça davranmaya

çalıştığı için Bayan Soverberi ona düşman

olmuştu. Böylece kendisine düşmanca davranan bu üç insanla

Oliver'in yaşamı pek de rahat geçmiyordu.

 Bir gün Noa gene Oliver'e çok kötü davranıyordu.

Olanca gücüyle onun saçlarını çekmiş, kulaklarını

acıtmıştı. Oliver'i ağlatmaya çalışıyordu.

-Annen nasıl, Güçsüzler evi? dedi.

 Oliver, -Öldü, diye karşılık verdi. -Bana hiç

ondan söz etme.

 Oliver bunu söylerken kızarmıştı. Hızlı hızlı nefes

alıyordu.

Noa: -Neden öldü, Güçsüzler evi?

 -Bana söylediklerine göre, kalp kırıklığından, dedi Oliver.

Artık yaşamak istemeyecek kadar mutsuzdu. Bundan ölmenin ne

demek olduğunu sanırım ben biliyorum.

 Oliver'in gözlerindeki yaşları gören Noa,

bundan çok hoşlanarak, -Seni ağlatan ne? diye sordu.

Oliver: -Sen,değilsin.

Noa gülerek: -Haa, ben değilim, sahi mi?

 

 

 -Hayır, sen değilsin. Artık yeter bu kadar.

Annem için bir söz daha söyleme artık bana. Sakın.

 Noa, -Sakın! Sakın! diye bağırdı. -Kabalaşma,

Güçsüzler evi. Sana hepimiz acıyoruz, Güçsüzler evi, ama senin

annen kötü bir kadındı. Öyle olduğunu sen de biliyorsun ya!

 Oliver hemen gözlerini kaldırıp bakarak, -Ne dedin?

diye sordu.

Noa, -Kötü bir kadındı, Güçsüzler evi, diye tekrarladı.

-Ve zamanında ölmesi onun için iyi oldu, diye ekledi.

  Öfkeden kıpkırmızı kesilen Oliver, iskemleyle masayı

itip Noa'nın boğazına sarıldı, oğlanı şöyle bir

sarsıp yere fırlattı.

  Daha bir dakika önce Oliver ne kadar sessiz ve sakin

görünüyordu, ama annesi için söylenen kötü sözler kanını

tutuşturu vermişti.

 Noa yüksek sesle bağırarak Oliver'in ayaklarının

dibinde yatıyordu.

 -Beni öldürecek! İmdat! Şarlot! Bay Soverberi! Oliver

çıldırdı!.

 Bayan Soverberi'yle birlikte koşarak mutfağa

giren Şarlot bir çığlık attı: Oliver'i yakalayıp bir yandan

döverek, bir yandan da -Ah, seni kötü çocuk, seni! diye

bağırıyordu Şarlot:

 Bayan Soverberi Oliver'i tutup tırnaklarıyla yüzünü yırttı.

Noa da kalkmış, Oliver'e arkasından vuruyordu.

Hepsi de yorgun düşüp, artık yırtacak, tırmalayacak,

dövecek güçleri kalmayınca Oliver'i karanlık

bir odaya taşıdılar ve oraya kapattılar.

Bayan Soverberi oturup ağlamaya başladı.

-Hepimiz yataklarımızda öldürülebilirdik, diyordu.

Şarlot:

 -Umarım bu, güçsüzler evinden başka çocuk

almaması için Bay Soverberi'ye bir ders olur. Bunların

hepsi de adam öldürmek ve hırsızlık etmek için

dünyaya gelmişler. Zavallı Noa! Az kalsın öldürecekti

onu, Bayan Soverberi.

 

 

 Bayan Soverberi de, -Zavallı Noa! dedi. -Şimdi ne

yapacağız? Bay Soverberi de evde yok. Evde hiç erkek

yok.

Şarlot, Polis mi çağırsak, acaba? diye bağırdı.

 -Hayır, dedi Bayan Soverberi. -Hemen Bay Bambıl'a koş

Noa, acele buraya gelmesini söyle.

Noa, Bay Bambıl'ı Güçsüzler evinde buldu.

 -Ah, Bay Bambıl, efendim, diye bağırdı Noa,

Oliver, efendim, Oliver, ah...

 Bay Bambıl, gözlerinde bir sevinç ışığı belirerek,

-Ne? Ne? diye sordu. -Kaçmadı ya, kaçmadı, değil mi,

Noa?

 -Hayır, kaçmadı, efendim. Ama, bana saldırdı,

beni öldürmek istedi, efendim. Sonra Şarlot'u, daha sonra

da Bayan Soverberi'yi öldürmek istedi, efendim. Ah, ne

korkunç acı! Ve Noa, sanki hala Oliver'in saldırısından

acı çekiyormuş gibi gövdesini hareket ettirdi.

Bay Bambıl, -Vah zavallı çocuğum, dedi. -Hemen geliyorum.

 Bastonunu alarak Noa'yla birlikte Bay Soverberi'nin

dükkanına doğru yola koyuldu. Orada karanlık odaya

giderek, boğuk bir sesle, -Oliver! diye seslendi.

Oliver içerden, -Çıkarın beni! diye bağırdı.

Bay Bambıl: -Tanıdın mı bu sesi, Oliver?

-Evet, dedi Oliver.

-Bu sesten korkmuyor musun? Ben konuşurken hiç korku duymuyor musun?

Oliver yürekli bir sesle, -Hayır! dedi.

 Bu karşılık Bay Bambıl'ın beklediğinden

çok başkaydı. Bay Bambıl çok şaşırmıştı.

Kapıdan çekildi ve ötekilere baktı.

 Bayan Soverberi, -Oo, biliyorsunuz Bay Bambıl,

herhalde çıldırmış bu, dedi. -Aklı başında

hiçbir çocuk sizinle böyle konuşamaz.

 Bay Bambıl birkaç dakika derin derin

düşündükten sonra, -Çıldırmadı, dedi. -Bütün

sıkıntı, et!